powrót

Jas³o zajmuje obszar 37 km2 i liczy 38330 mieszkañców /wg danych na 31.12.2004r./. Po³o¿one jest w dolinie trzech rzek - Wis³oki, Jasio³ki i Ropy, 50 km od granicy ze S³owacj±.

Gmina miejska Jas³o podzielona jest na 16 osiedli: Bry³y, Brzyszczki, Gamrat, G±dki, Górka Klasztorna, Hankówka, Kopernika, Kowalowy, Krajowice, Mickiewicza, Nieg³owice, Rafineria, Sobniów, ¦ródmie¶cie, Ulaszowice, ¯ó³ków.

W 1185 roku w fundacji komesa Miko³aja Bogorii dla klasztoru w Koprzywnicy po raz pierwszy w ¼ród³ach pisanych pojawia siê informacja o osadzie "Jasiel". Prawa miejskie, nadane przez króla Kazimierza Wielkiego, Jas³o otrzyma³o w 1365 r. Zwolnienie od ce³, a tak¿e korzystne po³o¿enie na skrzy¿owaniu szlaków handlowych zdecydowa³y o jego szybkim rozwoju gospodarczym w wiekach XIV-XVI. Dwa nastêpne stulecia to okres niezbyt sprzyjaj±cy dla miasta. Jas³o traci przywileje, panuj±ce choroby i po¿ary ostatecznie przyczyniaj± siê do jego os³abienia. Dopiero w dobie autonomii, w latach 1860-1914 miasto ponownie o¿ywa gospodarczo. Przyczynia siê do tego odkrycie z³ó¿ ropy naftowej i budowa pierwszych kopalñ. Pod koniec XIX wieku powstaje rafineria w Nieg³owicach, a miasto zyskuje po³±czenie kolejowe z Rzeszowem. Wielowiekowy dorobek Jas³a i jego rozwój zahamowa³ wybuch II wojny ¶wiatowej. We wrze¶niu 1944 roku miasto zosta³o doszczêtnie zniszczone.

Najstarszym zabytkiem w mie¶cie, siêgaj±cym histori± po³owy XV wieku jest ko¶ció³ farny pw. Wniebowziêcia NMP. Zbudowany w 1446 r. kilkakrotnie by³ w pó¼niejszych wiekach przebudowywany. Najwiêkszym zniszczeniom uleg³ w 1944 roku. Ko¶ció³ zosta³ w latach 1946-56 odbudowany i przywrócono mu gotycki charakter. W dzwonnicy przy ko¶ciele znajduje siê dzwon Urban z 1613 roku, pochodz±cy prawdopodobnie ze spalonego ko¶cio³a karmelitów.
Spo¶ród dziesiêciu ko¶cio³ów na terenie miasta do najstarszych nale¿± tzw. kaplica gimnazjalna pw. ¶w. Stanis³awa, wybudowana w 1893 roku, ko¶ció³ i klasztor sióstr Wizytek oraz ko¶ció³ i klasztor ojców Franciszkanów - pierwotnie wzniesione na pocz±tku XX wieku.

Du¿a ilo¶æ zabytkowych pomników znajduje siê na starym cmentarzu za³o¿onym ok. 1790 r., w¶ród nich neogotycka kaplica cmentarna z 1826 roku. Drug± nekropoli± pamiêtaj±c± tragiczne wydarzenia wojenne jest kirkut ¿ydowski przy ulicy Floriañskiej, z zachowanymi ok. 100 macewami i mogi³± zbiorow± ¿o³nierzy austriackich. Do najstarszych pomników i figur na terenie miasta nale¿y odremontowana w 2002 roku znajduj±ca siê na Rynku figura ¶w. Jana Nepomucena, pomnik Tadeusza Ko¶ciuszki w Parku Miejskim z 1879 r., pomnik grunwaldzki na Górce Klasztornej pierwotnie wzniesiony w 1910 roku, a po zniszczeniach wojennych odbudowany w 1949 roku.
Jednym z cenniejszych zabytków w Ja¶le jest neogotycki pa³ac z XIX wieku otoczony parkiem, obecnie mie¶ci siê w nim Zespó³ Szkó³ Medycznych. Drugi zespó³ dworski znajduje siê na osiedlu Nieg³owice - zbudowany w 1730 r., niestety mocno zniszczony.
 

Klasztor i ko¶ció³ ss. Wizytek O³tarz g³ówny w ko¶ciele oo. Franciszkanów Kaplica gimnazjalna w Ja¶le

Klasztor i ko¶ció³ ss. Wizytek

O³tarz g³ówny w ko¶ciele oo. Franciszkanów

Kaplica gimnazjalna w Ja¶le

. Ko¶ció³ oo Franciszkanów z fragmentem ul. 3 - go Maja w Ja¶le Ko¶ció³ ss. Wizytek Kamienice wzd³u¿ Rynku

. Ko¶ció³ oo. Franciszkanów z fragmentem ul. 3 - go Maja w Ja¶le

Ko¶ció³ ss. Wizytek

Kamienice wzd³u¿ Rynku

 

Ko¶ció³ Fara Dolina Wis³oki Widok na Jas³o od skrzy¿owania ulic Dworcowej i Ko¶ciuszki

Ko¶ció³ Fara

Dolina Wis³oki

Widok na Jas³o od skrzy¿owania ulic Dworcowej i Ko¶ciuszki
Pa³ac w Gorajowicach

Pa³ac w Gorajowicach

powrót