 |
powrót |
Jas³o zajmuje obszar 37 km2 i liczy
38330
mieszkañców /wg danych na 31.12.2004r./. Po³o¿one jest w dolinie
trzech rzek - Wis³oki, Jasio³ki i Ropy, 50 km od granicy ze S³owacj±.
Gmina miejska Jas³o podzielona jest na 16 osiedli: Bry³y, Brzyszczki,
Gamrat, G±dki, Górka Klasztorna, Hankówka, Kopernika, Kowalowy,
Krajowice, Mickiewicza, Nieg³owice, Rafineria, Sobniów, ¦ródmie¶cie,
Ulaszowice, ¯ó³ków.
W 1185 roku w fundacji komesa Miko³aja
Bogorii dla klasztoru w Koprzywnicy po raz pierwszy w ¼ród³ach
pisanych pojawia siê informacja o osadzie "Jasiel". Prawa
miejskie, nadane przez króla Kazimierza Wielkiego, Jas³o otrzyma³o w 1365 r.
Zwolnienie od ce³, a tak¿e korzystne po³o¿enie na skrzy¿owaniu
szlaków handlowych zdecydowa³y o jego szybkim rozwoju gospodarczym w wiekach XIV-XVI.
Dwa nastêpne stulecia to okres niezbyt sprzyjaj±cy
dla miasta. Jas³o traci przywileje, panuj±ce choroby i po¿ary
ostatecznie przyczyniaj± siê do jego os³abienia. Dopiero w dobie
autonomii, w latach 1860-1914 miasto ponownie o¿ywa gospodarczo.
Przyczynia siê do tego odkrycie z³ó¿ ropy naftowej i budowa
pierwszych kopalñ. Pod koniec XIX wieku powstaje rafineria w Nieg³owicach,
a miasto zyskuje po³±czenie kolejowe z Rzeszowem. Wielowiekowy dorobek
Jas³a i jego rozwój zahamowa³ wybuch II wojny ¶wiatowej. We wrze¶niu
1944 roku miasto zosta³o doszczêtnie zniszczone.
Najstarszym zabytkiem w mie¶cie, siêgaj±cym
histori± po³owy XV wieku jest ko¶ció³ farny pw. Wniebowziêcia NMP.
Zbudowany w 1446 r. kilkakrotnie by³ w pó¼niejszych wiekach
przebudowywany. Najwiêkszym zniszczeniom uleg³ w 1944 roku. Ko¶ció³
zosta³ w latach 1946-56 odbudowany i przywrócono mu gotycki charakter.
W dzwonnicy przy ko¶ciele znajduje siê dzwon Urban z 1613 roku,
pochodz±cy prawdopodobnie ze spalonego ko¶cio³a karmelitów.
Spo¶ród dziesiêciu ko¶cio³ów na terenie miasta do najstarszych
nale¿± tzw. kaplica gimnazjalna pw. ¶w. Stanis³awa, wybudowana w 1893 roku,
ko¶ció³ i klasztor sióstr Wizytek oraz ko¶ció³ i klasztor ojców Franciszkanów
- pierwotnie wzniesione na pocz±tku XX wieku.
Du¿a ilo¶æ zabytkowych pomników
znajduje siê na starym cmentarzu za³o¿onym ok. 1790 r., w¶ród nich
neogotycka kaplica cmentarna z 1826 roku. Drug± nekropoli± pamiêtaj±c±
tragiczne wydarzenia wojenne jest kirkut ¿ydowski przy ulicy Floriañskiej,
z zachowanymi ok. 100 macewami i mogi³± zbiorow± ¿o³nierzy
austriackich. Do najstarszych pomników i figur na terenie miasta nale¿y
odremontowana w 2002 roku znajduj±ca siê na Rynku figura ¶w. Jana
Nepomucena, pomnik Tadeusza Ko¶ciuszki w Parku Miejskim z 1879 r.,
pomnik grunwaldzki na Górce Klasztornej pierwotnie wzniesiony w 1910 roku,
a po zniszczeniach wojennych odbudowany w 1949 roku.
Jednym z cenniejszych zabytków w Ja¶le jest neogotycki pa³ac z XIX
wieku otoczony parkiem, obecnie mie¶ci siê w nim Zespó³ Szkó³
Medycznych. Drugi zespó³ dworski znajduje siê na osiedlu Nieg³owice
- zbudowany w 1730 r., niestety mocno zniszczony.
 |
 |
 |
|
Klasztor i ko¶ció³ ss. Wizytek |
O³tarz g³ówny w ko¶ciele oo.
Franciszkanów |
Kaplica gimnazjalna w Ja¶le
|
 |
 |
 |
|
. Ko¶ció³ oo. Franciszkanów z fragmentem
ul. 3 - go Maja w Ja¶le |
Ko¶ció³ ss. Wizytek |
Kamienice wzd³u¿ Rynku
|
|
|
|
|
Ko¶ció³ Fara
|
Dolina Wis³oki
|
Widok na Jas³o od skrzy¿owania ulic
Dworcowej i Ko¶ciuszki
|
|
|
|
|
|
|
Pa³ac w Gorajowicach
|
|
|
|
|
|
|