|
|
||||||||
Gmina zajmuje obszar 105 km2 i liczy 9705 mieszkanców /wg danych na 31.12.2004r./ w jej skład wchodzą: Brzezowa, Desznica, Gorzyce, Grabanina, Jaworze, Kąty, Łężyny, Łysa Góra, Makowiska, Mytarka, Mytarz, Nienaszów, Nienaszów-Sośniny, Nowy Żmigród, Sadki, Siedliska Żmigrodzkie, Skalnik, Stary Żmigród, Toki. Wieś Nowy Żmigród jako osada była wzmiankowana w 1277 roku, a jej zaczątkiem był istniejący tu wcześniej gród. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1305 roku, kiedy to miasto stanowiło własność rodu Bogoriów. Leżąc na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych Żmigród rozwijał się dzięki rzemiosłu i kupiectwu. Jednak w wyniku XVII-wiecznych wojen i pożarów miasto uległo znacznym zniszczeniom, a w 1934 r. utraciło prawa miejskie. Nowy Żmigród zachował miejski układ zabudowy, z prostokątnym rynkiem otoczonym nową zabudową. W jego pobliżu znajduje się kościół parafialny pw. śś. Piotra i Pawła, wybudowany pierwotnie w XVI wieku, a kilkakrotnie odbudowywany, m. in. w roku 1643, 1843 i 1857. Zachowało się również kilka domów mieszczańskich z XVIII - XIX wieku i pozostałości fortyfikacji miejskich z XV - XVII wieku. Również w rynku znajduje się murowana kapliczka z rzeźbą św. Floriana rodowodem sięgająca XVII wieku, a zbudowana po zakończeniu I wojny światowej. W pobliżu centrum zachowały się fragmenty parku krajobrazowego z zabytkowymi drzewami, cmentarz wojenny z 1914/15 roku i stary cmentarz żydowski (zachowane około 250 maceb). Natomiast w Starym Żmigrodzie warto odwiedzić kościół z XV - XVI wieku pw. św. Katarzyny, przebudowany i rozbudowany w 1924 roku, przy nim zespół zabudowań plebańskich z XVIII - XIX wieku. Wieś Stary Żmigród istniała już w początkach XIV wieku. W paśmie wzgórz na południe od wsi znajduje się wzniesienie zwane Zamczyskiem ze śladami wczesnośredniowiecznego grodziska. Wśród starej zabudowy wsi możemy znaleźć kilka zabytkowych domów z XIX wieku. Z obiektów sakralnych znajdujących się na terenie gminy z historia sięgającą minionych wieków warto wymienić kościół w Nienaszowie, wybudowany w latach 1859-1962, kościół parafialny pw. Mikołaja Biskupa i Wyznawcy w Łężynach, a także murowany kościół z 1912 roku w stylu neogotyckim, który stoi wśród resztek zachowanych wałów, na których rosną wielowiekowe dęby. Na uwagę zasługuje również wieś Skalnik znana już w XV wieku, a położona na północnym stoku góry Jeleń (502 m n.p.m.). W tamtejszym murowanym kościele z 1911 roku znajduje się obraz św. Klemensa i obraz Matki Boskiej Skalnickiej, natomiast w nowym kościele parafialnym w Skalniku obraz z wizerunkiem Matki Boskiej z Dzieciątkiem malowany ok. 1470 roku.
W miejscowości Kąty, wsi która znana była już w XV wieku warto
udać się na Górę Grzywacką (567 m.n.p.m.), na której stoi
Milenijny Krzyż Papieski z wieżą widokową i stacjami drogi krzyżowej,
upamiętniający wędrówki Karola Wojtyły po Beskidzie Niskim. Z
usytuowanej na nim platformy roztacza się widok na okolicę od góry
Liwocz w pobliżu Jasła po górę Cergową w okolicach Dukli. Na długości
3 km różnica poziomów między podnóżem a szczytem góry wynosi 325
metrów. Przez Kąty prze-biega również główny turystyczny szlak
beskidzki - czerwony. Od zachodu z Kątami graniczy Desznica. Wieś ta leży nad potokiem Ryj - lewym dopływem Wisłoki, lokowana była na prawie wołoskim w 1560 r. Warto zobaczyć dawną cerkiew greckokatolicka pw. św. Dymitra Męczennika wybudowaną w 1790 roku która obecnie pełni rolę kościoła parafialnego. Obok niej pozostałości łemkowskiego cmentarza z kamiennymi pomnikami i kwatera żołnierzy z I wojny światowej. W Makowiskach znajduje się kapliczka św. Jana Nepomucena i pomnik ku czci rozstrzelanych żołnierzy AK. We wsi Łężyny możemy zobaczymy drewniany kościół, wielokrotnie przebudowywany. Znajduje się w nim ołtarz główny z XVII wieku a w północnej części kapliczka św. Bernarda. We wsi Nienaszów warto zobaczyć murowany kościół z 1862 roku. We wnętrzu uwagę przyciąga ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej Bolesnej, w ołtarzach bocznych obrazy Wniebowzięcia NMP i Chrystusa na krzyżu. We wsi Gorzyce znajduje się stary cmentarz z resztką nagrobków dawnych dziedziców oraz żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej. W gminie, w części położonej w obszarze Magurskiego Parku Narodowego, znajduje się kilkanaście gospodarstw agroturystycznych.
|
||||||||
)
)