Spotkanie z „miastem meczetów”

2 czerwca w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle po raz kolejny spotkali się amatorzy podróży. O Stambule, jego chrześcijańskich korzeniach i osmańskim okresie świetności opowiadali Andrzej Kukla i Tomasz Dobrowolski. Relację z podróży uzupełniły filmy.

Greckie Bizancjum, łaciński Konstantynopol czy słowiański Carogród można odkrywać na wiele sposobów. Autorzy rozpoczęli wędrówkę po „mieście meczetów” od hipodromu, antycznego cyrku. Największe uznanie zyskał jednak  Pałac Sułtanów. Zebrani śledzili kroki autorów, oglądając kolejne dziedzińce rozległego kompleksu Topkapı Sarayı z okalającymi je budynkami: szkołą janczarów, antycznym kościołem Yzeny, Błękitnym Meczetem, wyłożonym glazurowymi kafelkami z gliny z Izniku, barwiącymi świątynie w odcieniach żółto zielonych, ozdobionym sześcioma minaretami,  Divanem czyli siedzibą Najwyższej Rady, Haremem czy kuchniami pałacowymi, obecnie wyposażanymi w bogate zbiory porcelany chińskiej. Wielkie wrażenie zrobiła na autorach imponująca kolekcja złota, srebra, rubinów, szmaragdów, jadeitów, pereł i diamentów zgromadzona w Skarbcu. W programie znalazła się również Hagia Sophia, Yerebatan Sarayı, powszechnie zwany Zatopionym Pałacem, będący rezerwuarem wody pitnej i rejs po Cieśninie Bosfor. Z morza można było zobaczyć wspaniałe rezydencje i pałace, Dolmabahce  czy Yildiz, oraz podziwiać majestatyczne mosty łączące dwa kontynenty: Bosforski i Mehmeda Zdobywcy.

Nie zabrakło polskich akcentów, wspomniano postać Roksolany, branki ruskiej, prawdopodobnie Anastazji Lisowskiej, późniejszej żony Sulejmana II Wspaniałego czy  osadzie  potomków polskich emigrantów, Polonezköy, dawniej Adampol,  którzy wraz z księciem Adamem Czartoryskim znaleźli schronienie i przychylność sułtanów po klęsce powstania listopadowego nad brzegami Bosforu. „Perła Orientu” urzekła zgromadzonych budząc wiele pytań uczestników.

W najbliższym czasie planowana jest trzecia cześć relacji poświęcona podróży po Turcji Egejskiej.

O Mamiszonach, Papiszonach i Małych Potworach

20 maja 2009 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle uczestnicy Młodzieżowego Dyskusyjnego Klubu Książki oraz uczniowie SP nr 4 w Jaśle spotkali się z pisarką i ilustratorką  książek dla dzieci – Joanną Olech. Impreza odbyła się w ramach Młodzieżowego Dyskusyjnego Klubu Książki, który działa przy MBP w Jaśle od kwietnia 2007 r.

Pisarka bardzo szybko nawiązała kontakt z młodzieżą, opowiadając w sposób niezwykle interesujący o swojej pracy i rodzinie. Joanna Olech, która z  wykształcenia jest grafikiem (ukończyła Akademię Sztuk Pięknych) wyznała, iż pisarką została przypadkowo. Kiedy pracowała jako grafik w redakcji czasopisma „Świat Młodych” kolega, który rysował komiksy zachorował i poproszono ją o zastępstwo. Zamiast komiksu, którego jak twierdzi nie potrafiła narysować, napisała pamiętnik jedenastoletniego chłopca, który ma na imię Marek
i pochodzi z  rodziny Miziołków. Historia bardzo się czytelnikom spodobała więc dopisywała kolejne odcinki i tak powstała jedna z najbardziej popularnych książek dla młodzieży. Autorka przypomniała, że aby napisać książkę nie potrzeba ukończyć żadnej specjalistycznej szkoły, pisarzem może zostać każdy niezależnie od kwalifikacji i wykonywanego zawodu. Pisarka  zachęcała jednocześnie młodzież do twórczych prób i udziału w konkursach literackich.

W trakcie spotkania autorka prezentowała napisane i zilustrowane przez siebie książki oraz  czytała  ich fragmenty Zaproponowała również  zabawę, w czasie której młodzi jasielscy czytelnicy wykazali się doskonałą znajomością treści. „Dynastii Miziołków”.  Na wszystkie pytania (m.in.: Co gubił Mamiszon? Ile zębów miał Mały Potwór? Jak przez Mamiszona  został nazwany dyrektor?) odpowiadali bezbłędnie za co nagradzani byli cukierkami. Uczestnicy spotkania mieli również okazję podziwiać postaci rysowane na „żywo” przez Panią Joannę, a w międzyczasie wymyślali historyjki o wesołych , smutnych i złych smokach. Nagrodą były gromkie brawa dla autorów najciekawszych historyjek oraz słodkie niespodzianki, które motywowały je do dalszych zmagań.

Otwartość i humor autorki sprawiły, że wszyscy doskonale się bawili i jak zapewniali z przyjemnością dołączą do grona miłośników jej twórczości. Na zakończenie spotkania Joanna Olech podpisywała czytelnikom swoje książki. Miłą pamiątką dla uczestników spotkania były dedykacje i autografy w książkach, pamiętnikach i na specjalnie przygotowanych kartkach z miziołkową pieczęcią.

 

W komiksie można powiedzieć więcej niż w rysunku satyrycznym...

W ramach projektu „Literacki alfabet” 18 maja 2009 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle odbyło się  spotkanie z Tomaszem Niewiadomskim, grafikiem i twórcą komiksów.

Debiutował w  1991 r. na łamach  Nowej Fantastyki i to właśnie tam w 1994 r. pojawił się stworzony przez niego Ratman, czyli Człowiek - Szczur,  jeden z najbardziej niezwykłych bohaterów polskiego komiksu. Tematy do komiksów czerpie z codzienności, najbardziej inspiruje go świat polityki, przetwarza rzeczywistość w sposób surrealistyczny i dowcipny. Historie przez niego opisywane pełne są językowych żartów i zaskakujących skojarzeń. Oprócz Ratmana  wykreował jeszcze dwie inne postacie - Nerwolwera oraz Bola. Za swoich mistrzów uważa Daniela Mroza, Andrzeja Mleczko i Sławomira Mrożka. 

„..Pierwsze kredki dostałem od ojca, jeszcze w kołysce, rysowałem nimi na ścianie. Można powiedzieć, że zaczynałem od graffiti. Czytać nauczyłem się na komiksach ze Świata Młodych...” wspominał  Niewiadomski

Brał udział w organizowanym przez Muzeum Powstania Warszawskiego ogólnopolskim konkursie na komiks Powstanie '44 w komiksie. Jego komiksy ukazały się w pokonkursowej antologii prac wyróżnionych.

Jest wielkim miłośnikiem kotów, które często są bohaterami jego komiksów. W 2008 r. prace Niewiadomskiego prezentowane były na wystawie Koty w polskim komiksie w Instytucie Polskim w Pradze.

Najczęściej publikuje w Czasie Fantastyki, dodatku dla prenumeratorów Nowej Fantastyki. Końcem 2009 r. ukaże się kolejny tom przygód Ratmana  Przygoda morska Ratmana. Dzięki multimedialnemu pokazowi uczestnicy spotkania mogli zobaczyć najnowsze prace artysty.

Spotkanie zrealizowano w ramach projektu "Literacki alfabet” ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W świecie legend Bogusława Masteja

15 maja w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle w ramach Tygodnia Bibliotek odbyła się promocja  książki  Bogusława Masteja „Legendy na naszej scenie”. Bogusław Mastej jest emerytowanym nauczycielem, regionalistą, autorem wielu sztuk teatralnych przeznaczonych dla teatrów szkolnych. Szczególnie ceniony jest za cykl sztuk historycznych.

„Legendy na naszej scenie” to książka pomyślana jako  podręcznik metodyczny dla animatorów teatru i realizatorów spektakli szkolnych. Zamieszczone w niej  liczne didaskalia  są wskazówkami dla pracy reżysera. Walory wydawnicze ksiażki podkreślają piękne rysunki  Bożeny Jurkowskiej. Oś wydawnictwa stanowią legendy Podkarpacia ubrane w kostium dramatu.  

Na spotkaniu gościła młodzież ze Szkoły Podstawowej nr 7 w Jaśle, gdzie autor założył w 1957 r. Młodzieżowy Zespół Teatralny "Arlekin". Podczas spotkania opowiedział o  etapach pracy reżysera. Ułatwiła to przygotowana prezentacja multimedialna. Szczególną uwagę zwrócił na emisję głosu aktora, podkreślając jak ciężka to praca, aby wydobyć odpowiedni jego ton i barwę. Z właściwą swadą gawędziarza interesująco i z humorem opowiadał o własnej drodze aktorskiej i reżyserskiej. Na pytanie dlaczego nie został aktorem zawodowym, odpowiedział: „Przeszkodziła mi w tym śmierć ojca i zmuszony zostałem do podjęcia trudu opieki nad rodziną, swoją pasję realizuję w innej formie”.

Na zakończenie spotkania głos zabrała Felicja Jarosińska, prezes Stowarzyszenia Miłośników Jasła i Regionu Jasielskiego, która podkreśliła zaangażowanie autora w życie społeczne Jasła. Korektor książki Józef Bosak powiedział: „Znamienne  jest zróżnicowanie językowe bohaterów dramatu. Występują tu elementy gwary, kolokwializmy. Każda postać ma charakterystyczny dla siebie sposób wysławiania”.

Książkę zadedykował  swojej żonie, która jak podkreślił jest jego pierwszym recenzentem.

Promocja została zrealizowana przy współudziale Stowarzyszenia Miłośników Jasła i Regionu Jasielskiego.

Zakon Tańczących Derwiszy, Bawełniany Zamek

i podziemne miasto czyli magiczna Anatolia

 

13 maja 2009 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle w ramach Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle odbyło się spotkanie z Tomaszem Dobrowolskim, który opowiadał o swojej ostatniej podróży po Turcji. Relacji towarzyszyła prezentacja filmu przygotowanego przez  Andrzeja Kuklę.

 Było to pierwsze z zaplanowanych spotkań poświęconych zabytkom i atrakcjom turystycznym Turcji, które przybliżyło uczestnikom spotkania zabytki Wyżyny Anatolijskiej, położonej w azjatyckiej części Turcji. W tej części znajdują się znane miasta Ankara i Konya oraz urzekająca krajobrazem Kapadocja i  piękne tarasy z wapienia Pamukkale.

Konya słynie w całej Turcji z  bogobojnych mieszkańców, związana jest z życiem i działalnością Dżalaluddina Rumiego, jednego z największych mistyków islamu, założyciela bractwa mewlewitów, czyli tańczących derwiszy. Znajduje się tutaj muzeum Mevlana, powiększona rekonstrukcja dawnej siedziby zakonu oraz grobowiec Rumiego.

Jednym z ciekawszych zabytków Kapadocji jest odkryte w 1964 r. olbrzymie podziemne miasto Kaymakli, wykute w skałach, które posiada co najmniej osiem kondygnacji i może pomieścić tysiące mieszkańców wraz z ich dobytkiem i inwentarzem, bowiem znajdowały się w nim spichlerze i stajnie. Zgromadzone zapasy wody i żywności pozwalały przeżyć w podziemnym mieście nawet rok.

„...W dolinie Göreme znajduje się największe w Kapadocji skupisko wykutych w miękkim wulkanicznym tufie kaplic i klasztorów..” mówił na spotkaniu T. Dobrowolski prezentując piękne freski w Kościele św. Barbary.

Obecnych na spotkaniu urzekły efektowne tarasy z białego wapienia, mające formę schodów, które nazwane zostały Bawełnianym Zamkiem – Pamukkale.

Na kolejne spotkanie poświęcone Stambułowi i wycieczce po Bosforze zapraszamy do MBP w Jaśle  4 czerwca 2009 r. o godz. 17:00.

Dotyk metaforycznych wątpliwości

 

Po raz czternasty Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle i Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Oddział Jasło zorganizowali Konkurs Literackiej Twórczości Dzieci i Młodzieży.

Zwykło się uważać, że czasy współczesne nie sprzyjają twórczości literackiej dzieci i młodzieży. Przecież rzeczywistość wymaga od młodych ludzi, by trzeźwo patrzyli na świata, by, wraz ze swymi rodzicami, racjonalnie planowali edukację i przysposabianie się do życiowych ról, by postawili na te przedmioty i dyscypliny, które w przyszłości pozwolą robić karierę i dostatnio żyć. Tak mogłoby się wydawać, a jednak – jak pisał Leopold Staff – w młodości istnieje COŚ, co jest „mądrzejsze od mądrości/ i rozumniejsze od rozumu”. I właśnie owo COŚ każe podejmować młodym ludziom próby literackie, skłania ich do zapisywania w wierszach i opowiadaniach: przeżyć, obserwacji, przemyśleń. – tak Grzegorz Kociuba we wstępie do tomiku prezentującym utwory laureatów XIV KLTDiM próbuje wytłumaczyć działanie 250 uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich z terenu całej Polski, którzy zgłosili na tegoroczny konkurs 449 utworów.

Prace nadesłane na konkurs oceniało jury w składzie: Aleksandra Dacyl - polonistka, Grzegorz Kociuba - poeta, krytyk literacki i polonista, Mariusz Kalandyk - poeta, współredaktor kwartalnika „Nowa Okolica Poetów”  oraz Jan Tulik - poeta i prozaik.

Ceremonia wręczania nagród odbyła się 13 maja 2009 r. w sali widowiskowej JDK. W uroczystości finałowej – prowadzonej przez Dyrektor MBP w Jaśle Małgorzatę Piekarską uczestniczyło około 350 osób: laureatów i uczestników konkursu, rodziców, nauczycieli, bibliotekarzy, rówieśników i zaproszonych gości.

Podczas uroczystości na temat prac konkursowych wypowiadali się członkowie jury, wyjaśniając co najbardziej  ich zachwyciło i skłoniło do wyróżnienia i nagrodzenia wybranych utworów. Jury wybrało te utwory, w których dostrzegło próby własnego spojrzenia na świat. Zwracaliśmy uwagę na oryginalność języka, cieszyły nas świadome gry i zabawy słowami, zestawienia ciekawych brzmień i znaczeń – wyjaśniała Aleksandra Dacyl. Mariusz Kalandyk zwrócił uwagę na piękno i użyteczność utworów literackich. Mówi się o tym, że poezja jest bardziej dla pięknoduchów. Jest pewnym hobby, nie jest czymś użytecznym. Marzy mi się sytuacja, w której na powrót poezja będzie czymś użytecznym. Będzie funkcjonowała na co dzień – mówił. Jedna z autorek napisała, że pisanie wierszy to plecenie – plecenie koszy z wikliny. Jeżeli plotę wiersz jak kosz to znaczy, że tworzę coś użytecznego, bo kosz jest użyteczny. Ale tworzę też coś pięknego, bo obiekt ten też powinien być piękny – wyjaśniał juror. O tym czym pisanie jest, czym bywa i czym może być mówił Grzegorz Kociuba. Psychologowie są dość zgodni, że młodość to jeden z najtrudniejszych okresów w życiu. Człowiek poddawany jest wówczas różnego rodzaju ciśnieniom zewnętrznym i wewnętrznym. Jest to okres intensywnych poszukiwań, bądź też dogadywania się ze sobą i światem, szukaniem swojego miejsca, ścieżki w rzeczywistości (...) Oczywiście z faktu, że ktoś bardzo intensywnie przezywa rzeczywistość nie wynika, że ciekawie o niej mówi. Ponieważ cały dowcip polega na tym, by pewna intensywność przeżyć i oryginalność widzenia świata szczęśliwie spotkała się z językiem, który również będzie indywidualnie sprofilowany – podkreślił juror.

Dyplomy i nagrody wręczali laureatom zaproszeni goście: Zastępca Burmistrza Miasta Jasła - Leszek Zduński oraz przedstawiciele jury. Po raz pierwszy w historii konkursu przyznane zostało specjalne wyróżnienie – Nagroda Dyrektora. W tym roku otrzymała ją Szkoła Podstawowa nr 4 w Jaśle – placówka z największą liczbą uczestników i laureatów. Nagrodę  odebrała osobiście Dyrektor Anna Kamińska-Grzesiak.

 Uroczystość uświetnił występ zespołu Dysonans z Krosna.

        Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle wydała tomik prezentujący utwory laureatów. Tegoroczny tytuł tomiku – Dotyk metaforycznych wątpliwości - jest tytułem wiersza Weroniki Kosiby - laureatki I miejsca w tej kategorii, w grupie uczniów szkół średnich . Z tekstami nagrodzonych utworów można zapoznać się oglądając wystawę pt. Dotyk metaforycznych wątpliwości, znajdującą się w holu biblioteki. Wystawa prezentuje również prace plastyczne wykonane w Oddziale dla Dzieci i trzech filiach MBP w Jaśle w ramach całorocznego cyklu zajęć „Gimnastyka języka”. Wystawę oglądać można do 31 maja 2009 roku, od poniedziałku do piątku w godzinach od 10.00 do 18.00, a w soboty od 10.00 do 15.00.

LISTA OSÓB NAGRODZONYCH

 

Grupa I

(kl. 1 – 3 szkoły podstawowej)

Wiersze:

I miejsce – Elster - Karolina Norberczak, kl. 3 SP nr 7 Jelenia Góra – za cykl wierszy

II miejsce – Meres - Barbara Kaczorowska, kl. 3 SP nr 7 Jelenia Góra - „Powiedz mi”

III miejsce – Bolek - Aleksander Adam, kl. 3 SP nr 4 Jasło - „Spotkanie w Barcelonie”

 

Opowiadania:

I miejsce - Agent - Michał Uroda, kl. 3 NSP Karpacz - „Najnowsze przygody krowy agent”

II miejsce - Czerwona Róża - Katarzyna Krysa, kl. 2 SP nr 4 Jasło - „Przygody Błyszczka”

III miejsce – Zaktan - Tomasz Mrówka, kl. 2 SP nr 4 Jasło - „Podróż moich marzeń”

 

Wyróżnienia:

Lalka - Celina Karaś, kl. 3 SP nr 1 Lubaczów - „Celinka i jej kotki”

 

Grupa II

(kl. 4 – 6 szkoły podstawowej)

 

Wiersze:

I miejsce - Iskierka 2 - Zuzanna Nitek, kl. 5 SP nr 2 Kielce – za cykl wierszy

II miejsce – Grudas - Aleksander Gazda, kl. 6 ZSP Roztoki - „Szczotka pracowitka”

III miejsce – Pietrucha - Karolina Pietruszewska, kl. 6 SP nr 19 Włocławek - „Dąb”

 

Opowiadania:

I miejsce - Zimorodek - Adam Serdyński, kl. 5 ZSP Długołęka - „Przyjaciele z Breslau”

II miejsce – Worm - Jakub Michałowski, kl. 6 SP Jeżewo - „Krzak róży”

III miejsce – Valixy - Agnieszka Bełda, kl. 6 SP nr 4 Jasło - „W królestwie pszczół”

 

Wyróżnienia:

Michalos - Michał Mikrut, kl. 6 SP nr 4 Jasło - „Młyn”

Katia 2 - Katarzyna Krzyżak, kl. 6 ZSM nr 4 Jasło - „Sensem życia są marzenia”

 

Grupa III

(gimnazja)

Wiersze:

I miejsce – Euterpe – Karolina Chyła, kl. 1, ZS Byczyna – za cykl wierszy

II miejsce – Oli - Oliwia Florczak, kl. 3, Gimnazjum nr 1 Jasło – za cykl wierszy

III miejsce – Karolina Gajecka, kl. 1, Gimnazjum nr 2 Jasło – za cykl wierszy

 

Wyróżnienia:

Pliszka – Angelika Wójcik, kl. 3, Publiczne Gimnazjum nr 2 Głuchołazy – za cykl wierszy

Eila – Elżbieta Musiał, kl. 3, Gimnazjum nr 1 Jasło – za cykl wierszy

 

Opowiadania:

I miejsce – Charlotte – Karolina Gajecka, kl. 1, Gimnazjum nr 2 Jasło – „Wizyta u psychologa”

 

Wyróżnienia:

Dora17 – Dorota Smułkowska, kl. 2, Gimnazjum nr 57 Warszawa – „Psie szczęście”

Lem Tolley – Mateusz Kulesza, kl. 3, Gimnazjum nr 46 Bydgoszcz – „Początek końca, czyli opowiastka o szaleństwie z szaleństwa zrodzona”

Sarna – Sara Brózdowska, kl. 1, Gimnazjum Jeżewo – „Przygoda w lesie”

Nakwe – Katarzyna Niecikowska, kl. 3, Publiczne Gimnazjum nr 1 Opole – „Alicja”

  

Grupa IV

(szkoły średnie)

 Wiersze:

I miejsce - (nie)przezroczysta – Weronika Kosiba, kl. 2, I LO Jasło – za cykl wierszy

II miejsce – Jimmy – Sebastian Przygoda, kl. 3, ZSL Ustrzyki Dolne – za cykl wierszy

III miejsce – Wrzos – Weronika Lewandowska, kl. 1, ZSP Bielsko-Biała – za cykl wierszy

 

Wyróżnienia:

Behemot – Greta Wardęga, kl. 3, I LO Jasło – za cykl wierszy

Panna Cień – Joanna Preisner, kl.1, I LO Jasło – za cykl wierszy

  

Opowiadania:

I miejsce – Digs – Anna Siemiączko, kl. 3, I LO Jasło – „Zu”

II miejsce – Jan Wyhowski – Mateusz Czarnecki, kl. 3, I LO Jasło – „Deszcz”

III miejsce – Edi2 – Adam Bełda, kl. 2, I LO Jasło – „Tym, którzy wyszli w pół marzenia”

Wyróżnienia:

I love Irony – Adrianna Sosnowska, kl. 2, I LO Końskie – „Spotkałam ją tylko trzy razy”

Mała Nieznajoma – Agata Tychoniec, kl. 3, II LO Nowogard – „Z poszukiwań błękitnej gwiazdy”

 

 

O talentach, hedonizmie i przemijaniu opowiada Eustachy Rylski

W ramach VI Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek, 12. maja w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle z młodzieżą jasielskich szkół rozmawiał Eustachy Rylski. Prozaik
i scenarzysta, autor zbioru esejów Po śniadaniu na temat fascynacji literackich, chociaż zazwyczaj opowiada historie innych. Pisze dla przyjemności, bowiem sama twórczość nie stanowi dla niego rekompensaty materialnej czy towarzyskiej. Satysfakcję daje mu tworzenie, zapis jest udręką związaną z pisarstwem. Chęć zaś tworzenia z czasem umyka. Zachwyca się literaturą, w której odnajduje samego siebie, szanuje tę która nie przemija. Docenia przenikliwość, twórcę jako medium współczesności, niemniej zauważa, że awangarda starzeje się najszybciej. Talent wiąże z naturą biologiczną, mądrość natomiast determinuje duchowość i bagaż życiowych doświadczeń.

Wyzbyty z sentymentalizmu, złudzeń i dydaktyzmu, żyje czerpiąc z życia przyjemność. Świadomy swych lat i słabości, w przemijaniu znajduje urok, nie godząc się
z nim jednocześnie. Według niego nostalgia nie jest rozpaczą, choć jest związana ze smutkiem.

Spotkanie zostało zorganizowane w ramach projektu „Twórcy i Słowa – V jasielskie spotkania z literaturą”.

Powiatowy Dzień Bibliotekarza

W dniu 11 maja w trakcie VI Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle i Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Oddział w Jaśle pragnąc uczcić Dzień Bibliotekarza zorganizowały spotkanie władz samorządowych miasta, starostwa i gmin powiatu jasielskiego z bibliotekarzami bibliotek publicznych powiatu jasielskiego. W spotkaniu uczestniczyli również Stanisław Turek, dyrektor Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rzeszowie oraz Lucyna Kloczkowska, koordynator Programu Rozwoju Bibliotek FRSI.

W rozpoczynającym spotkanie wystąpieniu okolicznościowym Małgorzata Piekarska, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle powiedziała „...Po przełomie 1989 r. biblioteki publiczne, dotąd dotowane centralnie, znalazły się pod opieką samorządów, choć zgodnie z ustawą o bibliotekach dalej istnieje sieć i zależności merytoryczne między  bibliotekami różnych szczebli: gminnego, powiatowego i wojewódzkiego. W Tygodniu Bibliotek bibliotekarze przygotowują dużo imprez adresowanych do mieszkańców społeczności lokalnych, w których funkcjonują....”

Pracownikom bibliotek życzenia przekazali starosta A. Kmiecik i naczelnik Wydziału Edukacji i Spraw Społecznych  W. Piękoś oraz dyrektorzy S. Turek i M. Piekarska.

Stanisław Turek, dyrektor WiMBP w Rzeszowie w swoim wystąpieniu „Programy dla gminnych  bibliotek publicznych szansą ich rozwoju”  omówił trzy programy adresowane dla  mniejszych bibliotek: program „Biblioteka +” zainicjowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego,  którego głównym celem jest dostarczenie bibliotekom gminnym potrzebnego sprzętu i oprogramowania i ułatwienie dostępu do Internetu, „Program Rozwoju Bibliotek” wdrażany przez powołaną specjalnie do realizacji programu Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego ma na celu poprawę dostępu mieszkańców małych miejscowości do nowoczesnych technologii informacyjnych, szczególny nacisk kładzie na rozwijanie kompetencji pracowników bibliotek oraz jednoroczny program MKiDN „Infrastruktura bibliotek”, który umożliwia gminnym bibliotekom publicznym uzyskanie wsparcia finansowego na poprawę infrastruktury.

Lucyna Kloczkowska , koordynator Programu Rozwoju Bibliotek FRSI szczegółowo omówiła zasady naboru bibliotek do Programu, korzyści płynące z przystąpienia do jego realizacji oraz odpowiadała  na pytania zainteresowanych przystąpieniem do Programu bibliotekarzy bibliotek gminnych powiatu jasielskiego.

Na zakończenie w związku z otwarciem w holu MBP w Jaśle wystawy z cyklu „Prezentacje – Gminne biblioteki publiczne powiatu jasielskiego w Dębowcu, Jaśle, Kołaczycach i Skołyszynie” uczestnicy spotkania obejrzeli prezentacje multimedialne wymienionych bibliotek.  Prezentację Gminnej Biblioteki Publicznej w Dębowcu przedstawiła dyrektor Władysława Gałuszka. Szczególnie interesujący okazał się fakt, że biblioteka ta ma największą ilość zarejestrowanych czytelników wśród bibliotek gminnych naszego powiatu. Gminna Biblioteka Publiczna w Kołaczycach, którą prezentowała kierownik Janina Hendzel, zajmuje pierwsze miejsce wśród gmin wiejskich w ilości wypożyczeń. Najsilniejszą stroną Gminnej Biblioteki Publicznej w Jaśle z siedzibą w Szebniach jest działalność kulturalno-edukacyjna i projektowa, o czym m.in. mówiła kierownik Stanisława Ablewicz. O działalności Gminnego Ośrodka Kultury i Czytelnictwa w Skołyszynie opowiadała kierownik Maria Sychta.

Zarówno reprezentująca Urząd Gminy w Jaśle sekretarz Małgorzata Dubiel jak i zastępca wójta Gminy Skołyszyn Krzysztof Zięba z zainteresowaniem obejrzeli wystawę.

Spotkanie stało się okazją do wymiany opinii na temat roli i sytuacji bibliotek publicznych w naszym regionie.

Poetyckie powroty do wysp szczęśliwych

Klub Powiększania Wyobraźni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle  w ramach Tygodnia Bibliotek gościł poetki  związane z regionem jasielskim Jadwigę Matuszewską i Urszulę Wójcik.  

Spotkanie miało charakter kameralny, co sprzyja odbiorowi poezji. Jadwiga Matuszewska zadebiutowała tomikiem „Dolina moja” w 2002 r. , który ukazał się w  nikłym nakładzie. Za właściwy debiut poetka jednak uważa, wydany w  tym roku tomik „Zdziwienie”. Bohaterka tomiku to kobieta dojrzała, która wspomina szczęśliwe chwile „niczym wiośniany kwiat przebiśniegu”. Pogodzona z losem i mijającym „czasem rzeźbiarzem”  mówi: „po co miotać się, gdy oko przeznaczenia wpatrzone od zawsze”. W tytułowym wierszu „Zdziwienie”  uważa, że spotkało ją już w życiu wszystko, lecz na przekór temu przeświadczeniu dziwi ją to ciągłe czekanie. Podejmuje częsty w literaturze motyw wędrowca i teatru świata. Mimo filozoficznych refleksji i pozornego smutku swoją poezję postrzega  optymistycznie.  Z wykształcenia polonistka choć na lekcjach dokonywała jej analizy, sądzi, że wiersze trzeba czuć. Ważne są emocje wywołane u czytelnika – powiedziała na spotkaniu. Wątek powrotu do miejsc dzieciństwa i wysp szczęśliwych był punktem wyjścia do rozważań nad najnowszą książką Urszuli Wójcik „Gdy resztki słońca zawisły ponad czasem”.  Jest to bajka filozoficzna zadedykowana tym, którym rzeczy wymyślone nie są obojętne. Dla autorki  to literacki dialog z „Małym księciem” A. de Saint Exupery. Przez wiele lat prowadziła notatki, które stały się kanwą tych rozważań. Niezwykle istotna była dla niej  intertekstualność utworu. „To moje osobiste i symboliczne spotkanie z „Małym księciem”- powiedziała. Poetka przeczytała kilka swoich wcześniejszych wierszy, aby  publiczność mogła poznać jej drogę poetycką. Debiut U. Wójcik przypada na rok 2001, kiedy to wydała tomik „Zielona prowincja”. Na zakończenie przeczytała wiersz z tomiku „Tymczasem”:

 

„Popełniła wiersz

lekkim rymem

o kochaniu

zacna poetka

 o przekwitaniu

i rozkwitaniu czułości

wiedząca tyle

że prościej jej

śmiać się

do życia”

Polska prapremiera w jasielskiej bibliotece

 

O czym marzył mały Bangsi? Dlaczego Grimur nosił na głowie metalowy czajnik? Czy wszyscy ludzie są źli? Oraz dlaczego Bezkres nie czuje się już samotny?

Odpowiedzi na te pytania poznali uczestnicy spotkania z  Hubertem Klimko -Dobrzanieckim, który gościł 9 maja 2009 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle.

Przed jasielskimi uczniami szkół podstawowych Hubert Klimko - Dobrzaniecki, nominowany w  2007 roku do Nagrody Nike i Paszportu Polityki, zadebiutował jako pisarz dla dzieci.
W trakcie spotkania autor czytał swoją najnowszą, niepublikowaną dotąd w Polsce książkę dla dzieci „Bangsi”.

„Cieszę się, że to właśnie u Was ma miejsce prapremiera mojej książki. To jedyna i niepowtarzalna chwila” – zapewniał młodych czytelników pisarz. Głośnemu czytaniu bajki towarzyszyły opowieści o Grenlandii, Islandii, Wikingach i Eskimosach. W trakcie spotkania dzieci podziwiały również wyświetlane na ekranie ilustracje do książki autorstwa Marcina Dopieralskiego.

Spotkanie zorganizowane zostało w ramach Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek.

Hubert Klimko - Dobrzaniecki – studiował filozofię, teologię i filologię islandzką. Przez dziesięć lat mieszkał w Islandii, gdzie pracował w różnych zawodach. Obecnie mieszka w Austrii.  Do tej pory w Polsce ukazały się: quasi-powieść składająca się z dwóch odrębnych opowiadań „Dom Róży. Krysuvik.”,  powieść „Raz.Dwa.Trzy.”, nowela „Kołysanka dla wisielca” oraz zbiór opowiadań „Wariat”.  Swoją twórczość dla dorosłych czytelników Hubert Klimko Dobrzaniecki prezentował w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle w  maju 2008 roku.

 "13 Poprzeczna" w młodzieżowym DKK

            Kiedy i jak rozmawiać z młodymi ludźmi na trudne tematy? Jakie problemy dręczą dzisiejszych nastolatków? W jaki sposób współczesna powieść może pomagać w rozwiązywaniu tych problemów? m.in. o tym rozmawiało14 młodych miłośników literatury w trakcie kolejnego spotkania Młodzieżowego Dyskusyjnego Klubu Książki, które odbyło się 4 maja 2009 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle.

Wszystko za sprawą „13. Poprzecznej” – powieści, której walory już wcześniej docenili znawcy literatury. Powieść jest bowiem zdobywczynią tytułu „Książka Roku 2008” w konkursie Stowarzyszenia Przyjaciół Książki dla Młodych – Polskiej Sekcji IBBY. Nagroda przyznana Małgorzacie Gutowskiej-Adamczyk - autorce książki - nie dziwiła uczestników MDKK działającego w Jaśle; w pełni na nie zasłużyła – mówili na początku spotkania uczniowie. Do współczesnych nastolatków nie przemawiają powieści przygodowe w dawnym stylu. Dziś książka dla młodzieży musi prezentować świat, w którym żyją młodzi ludzie, musi im pomagać w rozwiązywaniu naprawdę bardzo trudnych problemów – przekonywała na spotkaniu Marysia. Zdaniem klubowiczów książka Małgorzaty Gutowskiej-Adamczyk „13 Poprzeczna” te wymogi spełnia.

Powieść Małgorzaty Gutowskiej-Adamczyk to powieść o dorastaniu do przyjaźni, o potrzebie tolerancji, o miłości, o tym, co warto, a czego nie można i nie należy poświęcać dla bliskich relacji – recenzowała książkę Kinga.

Książka chociaż jest bardzo wstrząsająca – zwłaszcza fragmenty dotyczące życia Klaudii- jest opowieścią dającą nadzieję. Wiarę, że z każdej sytuacji jest zawsze jakieś wyjście, że nie należy się poddawać– posumowała dyskusję Iza . Uczy nas jak radzić sobie z trudnymi sprawami, opowiada o różnych relacjach miedzy ludźmi – o tym co je burzy, a co umacnia, pomaga dostrzec problemy innych ludzi – dodała.

 

Festiwalowe  atrakcje dla dorosłych i dla dzieci

 

W dniach od 17 – 27 kwietnia 2009 r.  Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle po raz czwarty zorganizowała Festiwal Poezji i Prozy. Termin Festiwalu został wybrany nieprzypadkowo, 23 kwietnia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Książki i Praw Autorskich. W programie IV Festiwalu Poezji I prozy znalazły się  spotkania autorskie, promocje nowości wydawniczych i koncert piosenki poetyckiej. Nowością były projekcje filmów „Felicjanek 10” dla dzieci i „Senność” dla dorosłych oraz spotkania z ich twórcami reżyserem i scenarzystą.  Starsi czytelnicy mieli możliwość spotkać się z Tomaszem Różyckim,  znanym poetą młodego pokolenia, Manulą Kalicką, która promowała swoją najnowszą książkę „Kochaj i tańcz. 20 lat wcześniej”, Martą Mizuro pomysłodawczynią antologii współczesnych polskich opowiadań „Zaraz wracam” oraz twórcami liberatury Katarzyną Bazarnik i Zenonem Fajferem. Tańce z Ciotką Klotką, wspólne śpiewanie największych hitów „Fasolek”, warsztaty plastyczne prowadzone przez ilustratora „Świerszczyka” oraz poznawanie przepisów kulinarnych to tylko wybrane z bardzo wielu atrakcji, które czekały na dzieci ...w bibliotece

Pierwszego dnia Festiwalu 17 kwietnia dzieci spotkały się z Anną Kaszubą Dębską - malarką, autorką 3 filmów animowanych, ilustratorką blisko 80 książek dla dzieci i dorosłych.  Podczas spotkania uczestnicy mogli przekonać się na czym polega praca ilustratora i reżysera. Okazało się, że wyświetlany podczas spotkania film„Felicjanek 10” (autorski projekt Anny Kaszuby-Dębskiej) należy do ulubionych kreskówek uczniów. Dzieci z zapartym tchem oglądały opowieść zainspirowaną autentycznym zdarzeniem z dzieciństwa małego Lolka - Karola Wojtyły. Dzięki filmowi "Felicjanek 10" wiedzą już skąd się wzięła ochota Karolka na kremówki i dlaczego o mało nie ogłuchł, jak bawił się bronią.

Tego samego dnia jasielskie przedszkolaki spotkały się z Łukaszem Dębskim – pisarzem i poetą, autorem m.in. „Krówki i mrówki i inne bajki wierszem”, „Gdzie Portugalczyk wygrzewa stopy, czyli podróże w głąb Europy”, „Łamisłówka”, „Pan Teodor Wąsik III Kurs bon ton dla dzieci”. W czasie spotkania pisarz zaprosił dzieci do podróży po Europie. Uczestnicy przemierzali ją, wędrując kolejnymi wersami dowcipnych rymowanek oraz odkrywając wiążące się z różnymi krajami symbole, odmienności kulturowe, kulinarne przysmaki i językowe zagadki.

20 kwietnia odbyły się trzy spotkania autorskie, pierwsze z Ewą Chotomską adresowane do najmłodszych czytelników, drugie z Tomaszem Różyckim do miłośników poezji, trzecie z Manulą Kalicką do czytelniczek zafascynowanych literaturą kobiecą.

Ewa Chotomska – popularna Ciotką Klotką z legendarnego "Tik-Taka”, założycielka dziecięcego zespołu Fasolki bawiła dzieci różnorakimi konkursami, rebusami i zgadywankami. Rozmowom o przygodach Felka Parerasa - bohatera najnowszej książki Ewy Chotomskiej towarzyszyła wspólna zabawa, taniec i śpiew. Wszyscy mali czytelnicy wykazali się doskonałą znajomością piosenek: "Szczotka, pasta, kubek, ciepła woda", „Moja fantazja” czy "Mydło wszystko umyje”.

Tomasz Różycki opowiadał o początkach swojej twórczości. Wiersze zaczął  pisać w liceum i wtedy też  osiągnął pierwszy sukces w ogólnopolskim konkursie poetyckim organizowanym przez Rozgłośnię Harcerską. Uczestnicy spotkania dowiedzieli się skąd biorą się pomysły, jak długo trwa pisane wiersza i ile poprawek wymaga wersja ostateczna utworu. Autora nie cieszy fakt, że fragment poematu „Dwanaście stacji” znalazł się wśród tematów maturalnych z języka polskiego w 2007 r. Uważa bowiem, że poezja nie powinna być poddawana „ukierunkowanej analizie i rozpatrywana według klucza”. Na spotkaniu nie zabrakło też twórczości  poety, przeczytał on zebranym kilka swoich starszych i nowych utworów.

Manula Kalicka spotkanie rozpoczęła od wspomnień o początkach kariery pisarskiej, która zaczęła sie od opowiadań publikowanych w czasopismach kobiecych. Słuchacze usłyszeli o tym jak powstają jej powieści i jak wygląda jej praca. Pisząc „Wirtualne zauroczenie” założyła profile na serwisach randkowych, aby osobiście sprawdzić jak wygląda „miłość w Internecie”. Do napisania „Rembrandta, wojny i dziewczyny z kabaretu” przygotowywała się długo, aby oddać atmosferę czasów wojennych zbierała materiały, czytała wspomnienia. Książkę skończyła po dwóch latach, planuje dalszy ciąg.

21 kwietnia w Sali widowiskowej JDK odbył się koncert piosenki poetyckiej w wykonaniu Beaty Rybotyckiej. Znana krakowska aktorka i piosenkarka nie zawiodła jasielskiej publiczności. Obdarzona niezwykłym głosem, naturalna, liryczna, z ogromnym poczuciem humoru, z łatwością zawładnęła  słuchaczami i oczarowała widzów. Koncert podzielony był na dwie części. Pierwsza spokojna i liryczna składała się głównie z utworów z muzyką J.K. Pawluśkiewicza, był to m.in. romantyczny „Walc weselny” A. Zabłockiego czy mocne „Abyś czuł” L. Moczulskiego. W drugiej części koncertu  bardziej kabaretowej, dynamicznej i aktorskiej piosenkarka rozbawiła publiczność śpiewając znane szlagiery takie jak m.in. „Maryla Wereszczakówna”  M. Hemra czy „Święty Antoni” A.Własta. Artystce towarzyszył, grający na fortepianie,  znany krakowski pianista Konrad Mastyło.

22 kwietnia do krainy smoków, elfów i goblinów zabrała młodych czytelników Agnieszka Żelewska - ilustratorka „Świerszczyka”,  szkolnych podręczników oraz wielu książeczek dla dzieci. W trakcie warsztatów dzieci poznały całą plejadę baśniowych stworów wykonanych przez Agnieszkę Żelewską oraz same rysowały niepowtarzalne, cudowne zwierzęta i bajkowe postacie.

23 kwietnia odbyło się spotkanie z Martą Mizuro, krytykiem literackim, współredaktorką antologii „Zaraz wracam” oraz projekcja  filmu „Senność” i spotkanie z autorem scenariusza Wojciechem Kuczokiem.

Na spotkaniu z czytelnikami Marta Mizuro promowała antologię współczesnych  opowiadań polskich „Zaraz Wracam”. Kryterium doboru dotyczyło życia i tożsamości Polaka za granicą, w antologii znalazło się 18 tekstów z ostatnich 20. lat. Ukazują one jak zmienił się stereotyp Polaka w tym czasie, opowiadają o emigracji politycznej i  zarobkowej, o przeżyciach polskich stypendystów, turystów czy pisarzy. Znalazły się tutaj opowiadania i fragmenty większych całości czołowych polskich prozaików m.in. O. Tokarczuk, A. Stasiuka, czy J. Pilcha oraz młodszych twórców m.in. B. Dzikowskiego, G. Kopaczewskiego.

Tego samego dnia  w jasielskim kinie „Syrena”, odbyła się projekcja filmu „Senność”. Po projekcji odbyło się spotkanie z autorem scenariusza i powieści Wojciechem Kuczokiem. Jest to drugi ich wspólny projekt filmowy. Zwykle to film powstaje na kanwie powieści. Tym razem stało się inaczej, gdyż powieść „Senność” powstała w oparciu o scenariusz. Podczas spotkania W. Kuczok opowiedział o kulisach powstania filmu. Mimo, że pewne sceny nie do końca odpowiadały jego wizji stwierdził, że  będzie wierny reżyserce filmu, ze względu na zaufanie do jej warsztatu. Kuczok odciął się od postaci filmowego Roberta, który przypomina go tylko wizualnie. Było to wg niego świadomym i zamierzonym zabiegiem reżyserskim. Marzeniem pisarza jest stworzenie scenariusza do filmu niemego. Autor opowiedział także o swoich  mistrzach reżyserii, do których zaliczył  K. Zanussiego i W. Herzoga. Aktualnie pisarz pracuje nad powieścią o Tatrach.  Spotkanie z Kuczokiem było niecodzienną okazją, aby skonfrontować jednocześnie własne wrażenia po obejrzeniu dzieła filmowego z wizją scenarzysty i autora książki.

24 kwietnia odbyły się dwa spotkania z Grzegorzem Kasdepke oraz Katarzyną Bazarnik i Zenonem Fajferem.

Spotkaniu z Grzegorzem Kasdepke   towarzyszyły salwy śmiechu oraz  oklaski zachwyconych młodych czytelników i ich opiekunów. Autor w sposób niezwykle lekki i dowcipny starał się przybliżyć dzieciom swoją twórczość. Nawiązując do książek "Co to znaczy..." wyjaśnił pojęcie frazeologizmu i wspólnie z  młodymi czytelnikami zastanawiał się nad znaczeniem wielu zwrotów używanych w języku polskim. Dzieci żywo reagując na pytania pisarza, szybko dały się wciągając się do wspólnej zabawy. W trakcie spotkania autor pokazywał również jak nie należy się zachowywać. Trzymaniem rąk w kieszeni, pokazywaniem na coś palcem oraz głośnym ziewaniem prowokował dzieci do zwracania mu uwagi. Te zabiegi przybliżyły młodym czytelnikom nie tylko samą postać Grzegorza Kasdepke, który ma duże poczucie humoru oraz świetny kontakt z dziećmi, ale również jego książkę "Bon czy ton", która poświęcona jest dobremu wychowaniu. Pisarz prezentował także "Słodki rok Kuby i Buby", zachęcając młodych czytelników do sprawdzenia przepisów kulinarnych, znajdujących się na końcu każdego rozdziału.

O liberaturze opowiadali Katarzyna Bazarnik i Zenon Fajfer. Liberatura chociaż nie jest zupełnie nowym zjawiskiem literackim jest stosunkowo mało znana. Pierwsze próby tworzenia dzieł liberackich podejmowali już Laurence Sterne czy William Blake w XVIII wieku. Zenon Fajfer, twórca pojęcia scharakteryzował „książki które mówią swoją materią”. Uczniom jasielskich szkół zaprezentowali redagowaną serię Liberatury. Wyróżnia ją forma, niejednorodna szata graficzna, materiał jak i zapis symultaniczny. Młodzież poznała między innymi Oka-leczenie, (O)patrzenie i Spoglądając przez ozonową dziurę. Wspólnie czytano Sto tysięcy miliardów wierszy Raymond’a Queneau.  Autorzy liberatury zachęcali do zabawy i eksperymentów ze słowem. Liberatura jest bowiem zjawiskiem unikatowym samym w sobie z uwagi na problemy techniczne związane z edycją tego rodzaju egzemplarzy.

27 kwietnia odbyło się ostatnie spotkanie w ramach IV Festiwalu Poezji i Prozy. Tym razem dzieci spotkały się Marią Ewą Letki - autorką bajek, baśni, realistycznej prozy oraz wielu słuchowisk radiowych. W trakcie spotkania pisarka czytała dzieciom najnowsze opowiadania, mówiła o swojej twórczości oraz o literackich planach na przyszłość. Dzieci natomiast zasypały pisarkę pytaniami: o ulubione książki, zainteresowania oraz życie prywatne. Pani Maria bez śladu znużenia odpowiadała na wszystkie pytania, po czym do pisarki ustawiła się długa kolejka chętnych po autografy.

 

W trakcie 7 dni IV Festiwalu Poezji i Prozy odbyło się łącznie 12 imprez kulturalnych, w których uczestniczyło ponad 1600 osób. Projekt „Festiwal Poezji i Prozy” - edycja czwarta zrealizowany został ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Biesy, czarty i awanturnicy Jacka Komudy

 

27 kwietnia 2009 Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle gościła Jacka Komudę. Antagonista sienkiewiczowskiej wizji szlachetnych Lachów i ambasadorów martyrologii dziejów Polski, przedstawił własny ich obraz.

Jacek Komuda uprawia z przekonaniem prozę historyczną a z konieczności wydaje fantasy z racji ignorowania tej pierwszej przez rynek wydawniczy. Krytycznie postrzega literaturę głównonurtową, alternatywną czy kobiecą. O victoriach i klęskach Rzeczypospolitej opowiada z poczuciem dumy i znawstwem epoki. Bohaterów w dosłownym tego słowa znaczeniu odnajduje w aktach grodzkich. Jego książki są wynikiem konstruowanej miesiącami akcji, jak również doświadczeń osobistych jeźdźcy chorągwi pancernej. Nie stroni od prezentacji prawdy historycznej w kontekście makabry ani erotyki aluzyjnym językiem Kochanowskiego. XVII – wieczny mit warcholstwa Sarmatów usprawiedliwia ówczesną mentalnością. Uczestnikom spotkania przybliżył szczegóły życia codziennego epoki nowożytnej. Historii namacalnej i odczuwalnej, dalekiej od czystych kart martwych podręczników. Autor Diabła Łańcuckiego zdradził, że marzy o pisaniu scenariuszy i ekranizacji triumfów oręża polskiego. Tymczasem pracuje nad awanturniczą serią dymitriad.

3 maja weźmie udział w paradzie szwoleżerów z okazji Święta Konstytucji w Warszawie. Można go również spotkać w inscenizacjach historycznych. Najbliższa w czerwcu pod Waterloo.

Spotkanie zostało zrealizowane w ramach projektu "Literacki alfabet", realizowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

„My zmarłej przestrzeni na żer żywcem rzuceni” – wspomnienie Sybiru

 

Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle  zorganizowała spotkania z   syberyjskimi zesłańcami. Towarzyszą one wystawie „Nasze jasielskie korzenie – Sybiracy”.  16 kwietnia br. odbyło się spotkanie z Barbarą Powroźnik autorką  wspomnień "Między nocą rozpaczy a świtem nadziei” oraz  wydaną z Jerzym Bernhardtem „Idziem od Międzygórza poprzez Sybir, po Jasło i Olsztyn”.  Urodziła się w 1929 roku w Międzygórzu na Nowogródczyźnie, gdzie jej rodzice Franciszek i Apolonia prowadzili nowoczesne gospodarstwo rolne. W 1940 r. jedenastoletnia Barbara wraz z matką i rodzeństwem została wywieziona w syberyjskie lasy. Matka  w ostatniej chwili chwyciła obraz Ostrobramskiej Madonny, do którego modlili się w chwilach zwątpienia i który towarzyszył im przez całe zesłanie. W nim to autorka upatruje swoje ocalenie. Wśród natłoku wspomnień wyłania się scena, której była świadkiem,  kiedy polski  żołnierz składał broń  z okrzykiem „Jeszcze Polska…”. Za ten gest otrzymał od Rosjanina kopniaka w twarz. „Tak została zdeptana godność człowieka, żołnierza i Polski”.

Ze łzami i ogromnymi emocjami opowiadała o koszmarze Sybiru. „Nie rozumiałam tego, co się działo” – mówiła na spotkaniu. Najbardziej przerażało ją dotkliwe podbiegunowe zimno, pluskwy i głód. Ludzie umierali z głodu, przemęczenia i tęsknoty. Starała się zrelacjonować czas zesłania oczami dziecka. Mieszkali w domu zbudowanym z drewnianych bali, ocieplonym mchem. Dorośli pracowali przy wyrębie lasu, dzieci zaś chodziły do rosyjskiej szkoły. Gdy pewnego dnia osłabła z głodu i nie mogła iść do szkoły, dzieci kołchoźników przyniosły jej chleb. Nazwała to ludzką twarzą Rosji. Zesłanie udało się jej przetrwać dzięki niezłomnej sile matki, która poiła rodzinę optymizmem. Spotkania z młodzieżą B. Powroźnik  szczególnie sobie ceni, gdyż może opowiadać historię, która  miała nie istnieć.  Poległym na „nieludzkiej ziemi” zadedykowała  „Hymn Sybiraków”.

Na zakończenie bohaterka spotkania wyrecytowała wiersz Beaty Obertyńskiej „Suplikacje”. Oto fragment:

my zmarłej przestrzeni na żer żywcem rzuceni,

my wyjęci spod prawa,

z człowieczeństwa wyzuci,

my deptani jak trawa,

zaganiani i szczuci –

my nędzarze zawszeni,

my co głód nas ogłupia,

my rzesza bezimienna

do dna krzywdą otruta,

Ciebie Boga błagamy

Zapomniani w stepach Kazachstanu

 

W ramach wystawy „Nasze jasielskie korzenie - Sybiracy” 7 kwietnia 2009 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle odbyło się spotkanie autorskie z Anatolem Diaczyńskim, repatriantem z Kazachstanu. Na spotkaniu obecni byli również Władysław Kuźma Prezes Koła Terenowego Związku Sybiraków w Jaśle oraz  Konstancja Strusiewicz, repatriantka z Kazachstanu.

Anatol Diaczyński - literat, działacz polonijny.   W 1991 roku ukończył studia w Literackim Instytucie im. Gorkiego w Moskwie. Pierwsze prace literackie publikował w radzieckich gazetach. Był aktywnym działaczem polonijnym. Jest członkiem Związku Literatów Polskich. Został laureatem nagrody literackiej "Złote Pióro" za 2000 r. Jest autorem książek opowiadających o losach polskich zesłańców do Kazachstanu m.in. „O tamtych, zapomnianych, powiedzcie choć słowo”, „To my jesteśmy, Polsko!”, „Myśmy do stepów unieśli ojczyznę” oraz  opowiadań  „Po kraju, którego już niema”, „Nadchodzi wieczór, więc pożartujmy”.

 Bohater  spotkania, potomek polskich zesłańców, który urodził się w Kazachstanie, opowiadał o życiu Polaków w Kazachstanie, o swojej rodzinie i jej przeżyciach. Głównym źródłem  informacji o początkach zsyłki były opowieści jego babci Ewy. Rodzina Diaczyńskich została wywieziona do Kazachstanu w 1936 r. z polskiego autonomicznego rejonu  im. Marchlewskiego na zachodniej Ukrainie, pozostającego poza granicami Polski  po pierwszej wojnie światowej. Dziadek Józef wkrótce został aresztowany przez NKWD i zaginął, a obowiązek utrzymania rodziny i wychowania dzieci spoczął na babci Ewie. Uczestnicy spotkania mieli możliwość poznania niezmiernie trudnych warunków życia polskich zesłańców w Kazachstanie. Anatol Diaczyński powiedział jak w pustym stepie, bez materiałów były budowane  lepianki, w których żyli Polacy,  jak zdobywano żywność i opał  na mroźne zimy. Mówił o warunkach pracy w kołchozach, braku opieki medycznej, o chorobach, które dziesiątkowały najsłabszych. „...Tak i myśmy pozostali tam, jak ludzie bez przeszłości, bez ojczyzny, a i bez przyszłości też...” mówił o sytuacji polskich zesłańców autor.

Anatol Diaczyński mówił również o życiu współczesnych Polaków w Kazachstanie, o olbrzymich trudnościach związanych z powrotem do ojczyzny, który jest marzeniem wielu potomków polskich zesłańców. Marzenie naszego gościa spełniło się, w 1995 r. udało mu się wrócić do Polski na stałe.

„CAŁE JASŁO CZYTA DZIECIOM”

 

Szóstego kwietnia 2009 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle odbyło się podsumowanie akcji  „Całe Jasło czyta dzieciom” za rok szkolny 2007/2008. Było ono okazją do podziękowania osobom, firmom i instytucjom, które na różne sposoby wspierały działania MBP w naszym mieście i powiecie w ramach kampanii społecznej „Cała Polska czyta dzieciom”.

Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle aktywnie współpracuje z „Fundacją ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom” już od siedmiu lat. W ramach ogólnopolskiej akcji, Oddział dla dzieci i trzy filie MBP w Jaśle organizują różnorodne spotkania czytelnicze, które maja na celu propagowanie wśród dzieci, młodzieży i rodziców idei głośnego czytania. W ogólnopolskim konkursie Fundacji ABCXXI - Cała Polska Czyta Dzieciom na najlepiej przeprowadzoną kampanię w roku szkolnym 2007/2008  MBP w Jaśle przyznano nagrodę najwyższą - Super Statuetkę. Warto przypomnieć, że MBP w Jaśle nie po raz pierwszy została doceniona przez Fundację ABCXXI. Za działalność w roku szkolnym 2002/2003 otrzymała Statuetkę, w 2003/2004 - Medal, a w 2004/2005 i 2005/2006 Super Statuetkę. Osiągnięcie tych sukcesów było możliwe dzięki pomocy i zaangażowaniu sponsorów oraz współorganizatorów aktywnie uczestniczących w podejmowanych przez MBP w Jaśle działaniach kulturalno – edukacyjnych.

         Podczas imprezy Dyrektor MBP w Jaśle Małgorzata Piekarska podziękowała sprzymierzeńcom i sponsorom akcji „Cała Polska czyta dzieciom” w roku 2008 oraz przekazała dyplomy przyznane przez Zarząd Fundacji ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom” na wniosek  MBP w Jaśle. Dyplomy za życzliwość i wsparcie przekazano: Burmistrz Miasta Jasła – Marii Kurowskiej, Urzędowi Miasta Jasła, Marcinowi Wanatowi, KSG Sp. zo.o. w Tarnowie Oddziałowi Zakładów Gazowniczych w Jaśle, Jasielskiemu Stowarzyszeniu Jeździeckiemu, Obiektywowi Jasielskiemu oraz Portalowi internetowemu Jaslo4u. Dyplomy za aktywny udział przekazano: ks.dr Marianowi Putyrze, Komendzie Powiatowej Policji, Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, Medycznej Szkole Policealnej,  Wojciechowi Piękosiowi – Naczelnikowi Wydziału Edukacji i Spraw Społecznych Starostwa Powiatowego w Jaśle, Zespołowi Szkół Miejskich nr 5, Szkole Podstawowej nr 4, Zespołowi Szkół Miejskich nr 4, Szkole Podstawowej nr 5 przy SOSW, Szkole Podstawowej nr 2, Przedszkole nr 3. Dyplomy przyznane zostały również innym instytucjom, placówkom edukacyjnym oraz mediom. Pozostałym sprzymierzeńcom akcji „Całe Jasło czyta dzieciom” dyplomy przekazane zostaną w najbliższym czasie.

W trakcie uroczystości oprócz wyświetlenia promocyjnego filmu Fundacji ABCXXI, multimedialnej prezentacji działań Miejskiej Biblioteki Publicznej w roku szkolnym 2007/2008, nie zabrakło głośnego czytania. Zebranym na sali dzieciom  Burmistrz Miasta Jasła - Maria Kurowska, ks. dr Marian Putyra, Zastępca Dyrektora ds. Ekonomiczno-Finansowych Oddziału Zakładów Gazowniczych w Jaśle- Barbara Chochołek, Komendant Powiatowy Policji –Robert Woźnik, Alicja Dachowska – Dyrektor Medycznej Szkoły Policealnej, Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej – Wiesław Latoszek oraz Wojciech Piękoś – Naczelnik Wydziału Edukacji i Spraw Społecznych Starostwa Powiatowego w Jaśle, Grzegorz Myśliwiec (Bank PEKAO S.A. Oddział I) czytali dzieciom baśń H.Ch. Andersena „Latający kufer”. Na dzieci czekały również inne atrakcje: zabawy integracyjne, plastyczne, zagadki literackie, nawiązujące do obchodów Międzynarodowego Dnia Książki Dziecięcej.

„...Jechaliśmy za karę bez winy, a może i w bezpowroty...” *

 

         3 kwietnia 2009 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Nasze jasielskie korzenie – Sybiracy”.   Na spotkaniu obecni byli przedstawiciele Koła Terenowego Sybiraków w Jaśle m.in. Władysław Kuźma, Prezes Koła oraz Barbara Powroźnik, Ewa Sobota-Grün, Konstancja Strusiewicz, Anna Szyszkowska, Stanisław Słowik, Stanisław Giebułtowski oraz  Janina Brzozowska, Prezes Koła Terenowego Sybiraków w Gorlicach i Józef Bajorek, sekretarz Urzędu Miasta Jasła.

         Uroczystość rozpoczęła część artystyczna w wykonaniu młodzieży gimnazjalnej z Zespołu Szkół Miejskich nr 3 w  Jaśle przygotowana przez Katarzynę Barzyk. Uczniowie zaśpiewali m.in. Marsz Sybiraków oraz recytowali wiersze Mariana Jonkajtysa i fragmenty wspomnień Sybiraków. Władysław Kuźma, Prezes Koła Terenowego Sybiraków w Jaśle opowiedział o historii powstania Związku Sybiraków i Koła Terenowego w Jaśle oraz przybliżył działalność tych instytucji. Józef Bajorek, sekretarz Urzędu Miasta Jasła witając zebranych w imieniu władz miasta stwierdził, że dzięki takim spotkaniom młodzież  ma  możliwość bliżej poznać historię Polski,  która do 1988 r., kiedy reaktywowano Związek Sybiraków, stanowiła białą plamę w naszych dziejach. Janina Brzozowska, Prezes Koła Terenowego Sybiraków w Gorlicach przybliżyła historię powstania archiwalnych zdjęć wykonanych przez Karola Wituszyńskiego, a prezentowanych na wystawie. Na zakończenie wzruszająco o swoich przeżyciach opowiedziały jasielskie Sybiraczki: Ewa Sobota-Grün i Barbara Powroźnik. Po spotkaniu uczestnicy udali się do Parku Miejskiego, gdzie złożyli kwiaty pod Grobem Nieznanego Żołnierza.

Wystawa poświęcona jest losom polskich rodzin zesłanych na Syberię. Składa się z dwóch części. Pierwszą część stanowi 8 plansz o wymiarach 150x100 cm, dwie z nich przedstawiają krótką historię zesłań oraz archiwalne fotografie pokazujące trudy codziennego życia na zesłaniu, które zostały wykonane przez Karola Wituszyńskiego, zawodowego fotografa, zesłanego w 1940 r. do Kazachstanu, który zmarł w drodze z Kazachstanu na Ukrainę jesienią 1944 r. Dzięki dokumentom, świadectwom szkolnym, kartkom pocztowym, zdjęciom i pamiątkom przekazanym przez członków Koła Terenowego Związku Sybiraków w Jaśle  przygotowano kolejne sześć plansz, które przedstawiają syberyjskie dzieje Władysława Kuźmy, Barbary Powroźnik, Stanisława Słowika, Ewy Soboty-Grün, Barbary Marchlik, Stanisława Giebułtowskiego, Anny Szyszkowskiej, Mieczysława Jakubowskiego oraz Konstancji Strusiewicz.

Dominuje historia rodzin wojskowych, policjantów, nauczycieli, osadników wojskowych zesłanych w latach 1940-1941 w czasie przeprowadzonych przez władze radzieckie czterech wielkich akcji deportacyjnych. Przedstawiono też fragment dziejów rodziny Konstancji Strusiewicz, deportowanej  w 1930 r. do Uksoru, której po 69. latach udało się wrócić na stałe do Polski oraz Mieczysława Jakubowskiego, żołnierza Amii Krajowej wywiezionego w 1944 r. do łagru Borowicze, któremu udało się wrócić do kraju w 1946 r.

 Drugą część wystawy stanowi ekspozycja w gablotach. Prezentowane są m.in. przedmioty codziennego użytku oraz inne drobiazgi wykonane ręcznie  m.in. nahajka, szachy, karty do gry wykonane przez artystę Stanisława Ćwikowskiego, który zmarł w Kazachstanie w 1945 r., pamiątki po ojcu udostępnił  jego syn Jan. Podręczniki szkolne „Czytanki polskie” i „Przyrodoznawstwo” dla dzieci polskich w ZSRR wydane w 1944 r. w Moskwie przez Komitet Do Spraw Dzieci Polskich w ZSRR przy Ludowym Komisariacie Oświaty RFSRR  udostępnił Tadeusz Siniewicz z Ustrzyk Dolnych. Pamiątki rodzinne przekazane przez Konstancję Strusiewicz - modlitewnik wydany w 1877 r. w Gliwicach, który towarzyszył rodzinie przez wszystkie lata od zesłania w 1930 r. aż do powrotu do Polski w 1999 r. oraz miska, którą jej matka otrzymała w prezencie ślubnym, i która służyła rodzinie przez wiele lat zesłania. Ekspozycja jest wzbogacona opisem działalności Związku Sybiraków – Oddział Wojewódzki w Krośnie i Koła Terenowego Sybiraków w Jaśle, wykazem członków Koła Terenowego Sybiraków w Jaśle oraz księgozbiorem poświęconym tematyce syberyjskiej m.in. wspomnieniami, historycznymi opracowaniami, albumami.

Plansze przedstawiające dzieje jasielskich Sybiraków, po zakończeniu wystawy, będą udostępniane  szkołom i instytucjom, które zgłoszą chęć ekspozycji w swoich siedzibach.

 

* fragment wiersza Marceliny Soboty

Dlaczego dziennikarze powinni być bezstronni?

 

Czy artykuł dla kobiety pisze się tak samo jak artykuł dla dziecka? Co to jest adiustacja? Czy do każdego wywiadu trzeba się przygotować?  Czy felieton to najłatwiejsza forma dziennikarska? To zaledwie pięć z bardzo wielu pytań na które próbowali odpowiedzieć przyszli dziennikarze podczas spotkania z Małgorzatą Karoliną Piekarską.

W trakcie spotkania zorganizowanego siedemnastego marca 2009 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle, uczestnicy – młodzież z Gimnazjum nr 1 w Jaśle - poznali m. in. zasady którymi powinien kierować się człowiek wykonujący zawód dziennikarza i cechy dobrze napisanego felietonu oraz porządnie przeprowadzonego wywiadu. To nieprawda, ze felieton to najłatwiejsza forma dziennikarska, bo pisze się o niczym. Zadaniem felietonu jest skłonienie do refleksji, wkurzenie, wywołanie burzy mózgu oraz rozbawienie. Bardzo często jeden felieton budzi skrajne emocje – mówiła bohaterka spotkania.

Małgorzata Karolina Piekarska jest dziennikarką prasową i telewizyjną, autorką książek dla dzieci i młodzieży. Pracuje w TVP3, gdzie emitowane są jej reportaże. Jest związana z Telewizyjnym Kurierem Warszawskim. Od wielu lat współpracuje również z dwutygodnikiem "Cogito". Publikowane w latach 1998-2005 na łamach pisma felietony Wzrockowisko ukazały się drukiem w postaci książki w 2002 r. Jest autorką książek dla dzieci i młodzieży: Klasa Pani Czajki (2004), Tropiciele (2006), Dzika (2007).

Na zakończenie spotkania dziennikarka przeprowadziła quiz dziennikarski, który stał się okazją do ciekawej dyskusji. Młodzi starali się podważyć często powielane stereotypy oraz wyrażali swoje opinie na temat pracy dziennikarzy.

Spotkanie odbyło się w ramach realizowanego przez MBP w Jaśle projektu „Literacki alfabet”, współfinansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

CZERPALNIA WIEDZY I PRZYJEMNOŚCI

 

10 marca 2009 roku Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle zmieniła się w magiczną, pachnącą ziołami, średniowieczną wytwórnię papieru.

 

Dzięki realizowanemu przez MBP w Jaśle projektowi „Literacki alfabet” (współfinansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego), blisko 200 dzieci mogło wziąć udział w bezpłatnych warsztatach edukacyjnych „W średniowiecznym młynie papierniczym - tajniki czerpania papieru”. Ręczne czerpanie papieru, barwienie kartek techniką japońską, pisanie gęsim piórem i odciskanie pieczęci lakowych to tylko niektóre atrakcje, z jakich skorzystali uczestnicy  warsztatów.

Z dębowej kadzi sitem i ramką nabrałam masę złożoną z wody, celulozy i dodanych dla ozdoby płatków kwiatowych. Następnie masę trzeba było wyłożyć na filcowe przekładki - dzięki temu moja kartka jest gładka. Potem za pomocą specjalnej, zabytkowej praski Pani prowadząca warsztaty pomogła mi pozbyć się nadmiaru wody z papieru. Teraz jedynie muszę wysuszyć moją kartkę  - tak wykonane przez siebie czynności relacjonowała czwartoklasistka ze SP nr 4 w Jaśle – właścicielka świeżo wyczerpanej kartki papieru z dodatkiem płatków nagietka.

Podczas, gdy jedni czerpali papierową masę z kadzi, inni poznawali tajniki barwienia papieru starą, liczącą ponad 2000 lat techniką japońską. Pozostali natomiast mieli możliwość odciskania pieczęci lakowych na dokumentach, a także pierwszy raz w życiu pisania gęsim piórem. Zainteresowanie pokazem czerpania papieru było bardzo duże, również wśród dorosłych czytelników odwiedzających tego dnia bibliotekę. Warsztaty składające się z kilku widowisk przeprowadzone były przez trzy osoby z Czerpalni Papieru ArtPapier z Gliwic  przebrane w stroje dawne oraz przy użyciu zabytkowych urządzeń.

Oprócz satysfakcji z przeprowadzenia udanej akcji bibliotekarze mają pewność, że tego rodzaju spotkania z dziećmi to najlepsza promocja biblioteki i czytelnictwa w środowisku lokalnym. Uczestniczące w zajęciach dzieci wyszły z nich bogatsze w wiedzę, zdobyte umiejętności oraz własnoręcznie wykonane prace: wyczerpany papier, podpisany własnoręcznie gęsim piórem i opieczętowany pieczęcią lakową dyplom czeladnika oraz pięknie wybarwiony sztuką japońską papier.

Śnieżne szczyty Himalajów

 

26  lutego 2009 r.  w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle odbyło się spotkanie z Piotrem Gogoszem, które było kontynuacją relacji z podróży po Indiach i Nepalu.

 10 lutego 2009 r. podróżnik zaprezentował fotografie z Indii oraz opowiedział o swojej podróży relacjonując poszczególne jej etapy.  Obecne spotkanie poświęcone było podróży po Nepalu.

Po ośmiu dniach podróży po Indiach wyprawa dodarła do Nepalu. Najpierw do Pokhary, a potem do stolicy kraju - Katmandu. Ze stolicy, po jednodniowym odpoczynku, ekipa wyruszyła na czterodniowy trekking w Himalaje.

 „...Wspinając się krętymi, kamiennymi ścieżkami pięliśmy się w górę napotykając na naszej trasie wioski, gdzie obserwowaliśmy życie miejscowej ludności. Po dwóch dniach wspinaczki dotarliśmy do miejscowości Gorepani. Tu mogliśmy podziwiać wschód słońca z położonego na wysokości 3210 m punktu widokowego Poon Hill. Niestety, ze względu na niski pułap chmur mogliśmy obserwować tylko częściowo himalajskie ośmiotysięczniki...” wspomina Piotr Gogosz.

Po powrocie z trekkingu podróżnicy wyruszyli do National Chitwan Park. Podróżując w głąb dżungli  na słoniach  mogli z kilku metrów obserwować pasące się nosorożce, główną atrakcję parku.

Kolejnym etapem podróży było zwiedzanie stolicy Nepalu – Katmandu. Większość zabytków Katmandu skupia się na niewielkiej powierzchni starówki, między Kantipathem – główną drogą prowadzącą z południa na północ – a rzeką Vishnumati. Uczestnicy wyprawy zwiedzili zabytki stolicy, w  tym  Durbar Square – plac w centrum Katmandu, pełen świątyń o najdziwniejszych kształtach, dom żywej bogini Kumari, miejscowe bazary oraz uczestniczyli w paleniu zwłok w hinduskim kompleksie świątynnym  Pashupatinath, którego powstanie datuje się na III wiek przed naszą erą. Odwiedzili również  zabytkowe miasto Bhaktapur oraz podziwiali Himalaje z punktu widokowego.

Dodatkową, końcową  atrakcją  pobytu był dwudniowy rafting na wijącej się górskiej rzece Bhote Khosi, która na pewnych odcinkach ma stopień trudności 4+ w sześciostopniowej skali.

Piotr Gogosz już myśli o kolejnej wyprawie. Najprawdopodobniej będzie to Uzbekistan ze starożytną Samarkandą i Bucharą, Kirgistan oraz Turkmenistan z pustynią  Karakorum. 

W holu MBP w Jaśle do 9 marca będzie czynna wystawa „W krainie Maharadżów i królestwie Himalajów” prezentująca najciekawsze zdjęcia z podróży po  Indiach i Nepalu.

Hołd złożony słowu czyli „Nocny pociąg do Lizbony” Pascala Mercier

 

3 marca 2009 r. w Klubie Powiększania Wyobraźni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle odbyła się dyskusja na temat książki Pascala Mercier „Nocny  pociąg do Lizbony”. Autor, który urodził się w Bernie tam też osadził część fabuły. Resztę zaś usytuował w magicznej Lizbonie. Główny bohater  Rajmund Gregorius pod wpływem nagłego impulsu podejmuje podróż do Portugalii. Świadomość kurczącego się czasu  przyspiesza decyzję. „Mój czas upływa i możliwe, że nie zostało go wiele”. W berneńskiej księgarni kupuje książkę portugalskiego lekarza Amadeo de Prado, która staje się dla niego swoistym przewodnikiem po Lizbonie i własnym życiu.

Powieść ma kompozycję szkatułkową a jej akcja toczy się w dwóch czasoprzestrzeniach. Osią dyskusji był problem moralno-etyczny podjęty w powieści. Dotyczył on faktu uratowania życia przez Prado, Mendesowi „Katowi Lizbony”. Omówiono także wątek wyzwania rzuconego Bogu przez Amadeo w  słynnej mowie, wygłoszonej po łacinie na zakończenie gimnazjum. Poetka R. Kolanko uznała tę powieść za niezwykle ważną ze względu na zawarte w niej myśli.  A Ziaja ubolewał, że postaci księgarzy-antykwariuszy opisanych w książce już nie istnieją. On sam jednak miał szczęście takiego spotkać. Dla T. Wnęk i Z.Wojdyły interesujące były relacje ojcowie – dzieci.

Jasielska poetka B. Tora w trakcie spotkania powiedziała - „Czytelnik „Nocnego pociągu do Lizbony” smakuje czytanie poprzez urok i blask pięknych zdań. Misternie wycyzelowane słowa są rzeczywiście dziełem wzbudzającym zachwyt, podobnie jak kunsztowne precjoza wychodzące z rąk złotnika. Właściwie książka ta jest hołdem złożonym SŁOWU - słowu, które posiada niezwykłą moc sprawczą. Potrafi wyrazić myśli, uczucia, miłość i nienawiść, oddanie i gniew. Jest niezwykłym orężem w rękach człowieka, rzecz w tym, czy potrafi go we właściwym czasie użyć i wykorzystać jego siłę”.

Klub Powiększania Wyobraźni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle  uczestniczy w projekcie Dyskusyjnych Klubów Książki WiMBP w Rzeszowie pod hasłem „Podkarpackie rozmowy o książkach”. Projekt   przygotowany jest przez Instytut Książki i British Council oraz WiMBP w Rzeszowie.

Osobliwości Beskidu Niskiego

 

         24 lutego br. w Miejskiej Bibliotece Publicznej gościli Agnieszka i Damian Nowakowie, autorzy albumu „Beskid Niski”. Spotkanie odbyło się w ramach projektu „Literacki alfabet” realizowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Agnieszka i Damian Nowakowie są pracownikami Magurskiego Parku Narodowego. Ich wspólną pasją są podróże i fotografia. Efektem tych zainteresowań są albumy  „Syberia. Podróże marzeń” (2006) oraz „Beskid Niski”(2008)

Beskid Niski piękne krajobrazowo, najniższe i najbardziej rozległe pasmo  w całym łuku Karpat, z dużą ilością lasów o różnych typach drzewostanów oraz niezliczoną ilością rzadkich okazów flory i fauny. Magurski Park Narodowy leżący w Beskidzie Niskim, to przede wszystkim  lasy bukowe i jodłowe oraz połemkowskie łąki. Znajdują się tutaj  duże ilości „martwego drewna”, które jest siedliskiem i niszą dla wielu gatunków zwierząt.

W godle Magurskiego Parku Narodowego znajduje się orlik krzykliwy. Jak dowiedzieliśmy się na spotkaniu żyje tutaj najwięcej w Europie, bo aż 35 par tych, objętych ochroną gatunkową ścisłą, ptaków. W całym Parku występuje ponad 150 gatunków ptaków m.in.  dzięcioł białogrzbiety, chroniony w Unii Europejskiej, puszczyk uralski czy puchacz. Park zamieszkuje tylko jedna para chronionego orła przedniego.

         Choć lasy zajmują większość powierzchni, to szczególnym bogactwem są połemkowskie łąki pokryte kwiatami od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Na terenie Beskidu Niskiego występują jedne z największych w Polsce skupisk storczyków od najczęściej spotykanej kukułki plamistej i szerokolistnej po rzadkie okazy kruszyka błotnego czy podkolana białego.

         Na spotkaniu dyskutowano o wyłączeniu z ruchu turystycznego pięknej doliny Ciechani, warsztacie fotograficznym, trudnym wykonywaniu zdjęć płochliwym zwierzętom oraz planach na przyszłość. „...Interesuje nas temat ludności związanej z Beskidem Niskim. Nie jest to łatwy temat, gdyż trzeba przełamać niechęć ludzi do fotografowania się, nawiązać z nim kontakt, aby byli naturalni. O ile tą przyrodę za dwadzieścia lat jeszcze sfotografujemy, to może być problem z uchwyceniem codziennego życia i myślę, że jest to ostatni dzwonek...” powiedział na zakończenie Damian Nowak.

Uczestnicy spotkania mogli nie tylko wysłuchać opowieści, ale również podziwiać zaprezentowaną na fotografiach ogromną różnorodność rzadkich gatunków roślin i zwierząt.

Fot. Agnieszka i Damian Nowak

Swojskie tematy czyli poezja ludowa w bibliotece

 

18 lutego 2009 r. odbyło się w spotkanie z poezją ludową. Twórczość swoją prezentowały Maria Bielamowicz i Maria Tomasik. Obie poetki związane są z działalnością Kół Gospodyń Wiejskich  Siepietnicy i Sądkowej. W poezji podejmują wątki magiczno-rytualne, religijne, moralizatorskie a także rodzinno-domowe. Dla obu poetek istotna jest funkcja edukacyjna ich wierszy. Dla przykładu przeczytały  „Morał” i „Telewizor”. Cechami rozpoznawalnymi poetyckiego stylu ludowego są:  zdrobnienia, paralelizmy obrazów przyrody i przeżyć człowieka oraz technika powtórzeń. Ważna jest zasada uczuciowości, naiwności wyobrażeń oraz prostota. Wiersz Marii Bielamowicz „O chlebie” , to poetycki zapis rytuału pieczenia chleba. Przeczytała przejmujący wiersz ”Płacz sierot”: „Mamo odeszłaś od nas

Kiedy mróz ścisnął

Śniegu nie brakowało

Słoneczko nie świeciło

Czy Ci mamo zimno nie było?”

Maria Tomasik deklamowała wiersz z cyklu „Rozważania drogi krzyżowej”. Elementy gwary ludowej traktuje jako ważki środek przekazu.

Anna Kamieńska pisząc o literaturze ludowej zauważa, że odrębność środowiskowa i kulturowa wsi zanika. Wieś jednak, choć uległa w ostatnich latach  ogromnym przemianom stara się podtrzymywać niektóre elementy folkloru. Maria Tomasik, przedstawiła krótką historię Kół Gospodyń Wiejskich, które  te tradycje podtrzymują. Same poetki  mają świadomość  własnej roli kobiet-poetek. Zgodnie podkreśliły szacunek dla książki i słowa , który panuje w ich domach.

Na zakończenie bawiły zgromadzoną licznie publiczność tekstami humorystycznymi z nutką frywolności, wzbudzając ogromny aplauz. Oto fragment wiersza Marii Tomasik „Baba”:

„Weź se babo pod pierzynę

Chłopaka młodego

Bo za krótko jest pierzyna

Ciepło bije z niego”

Tomiki wierszy Marii Bielamowicz „Powiedz ludziom, że kocham ich…” oraz Marii Tomasik ”Swojskie tematy, sami swoi”, „Kocham Cię ziemio, po której chodzę” dostępne są w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle w księgozbiorze regionalnym.

 

Spotkanie odbyło się w ramach projektu „Twórcy i Słowa V Jasielskie Spotkania z Literaturą”.

Magia żywego słowa

 

O tym jak  dobry Josza mógł zostać cesarzem, co można uszyć ze starej kamizelki oraz gdzie można znaleźć największy na ziemi kotlet schabowy opowiadał jasielskim uczniom podczas niezwykłego spotkania  Michał Malinowski.

Michał Malinowski - pomysłodawca i założyciel w Konstancinie – Muzeum Opowiadaczy Historii, pierwszego w świecie muzeum całkowicie poświęconego tradycjom ustnym i nieuchwytnemu dziedzictwu kulturowemu . Jasielscy uczniowie spotkali się 20 lutego 2009 roku z opowiadaczem baśni, bajek i historii dzięki Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle i realizowanemu przez nią projektowi „Literacki alfabet” (współfinansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego).

Michał Malinowski przybył do Jasła w szacie Opowiadacza Historii, by młodych jaślan poddać czarowi starodawnych baśni i uwieść magią żywego przekazu. Ważne jest by dzielić się swoją historią. Każdy z Was nosi w sobie własną, ciekawą i niepowtarzalna historię. Podzielcie się nią z innymi – zachęcał uczestników spotkania.

Podczas spotkania uczniowie poznali arkany tworzenia, wyboru i opowiadania historii. Największy odzew wzbudziła historia krawca Zyg Dzik Myk – dzieci niecierpliwie usiłowały odgadnąć zakończenie i żywo reagowały na każdy zwrot akcji. Po wysłuchaniu kilku historii z różnych stron świata uczniowie mieli okazję sami stać się bajarzami. Odważni ochotnicy stanęli przed swoimi kolegami i koleżankami by snuć swoje barwne i niezwykłe opowieści.

ZAGADKOWA MISJA W BIBLIOTECE

    

Na czas tegorocznych zimowych ferii jasielska biblioteka przemieniła się w prawdziwą agencję detektywistyczną. Stało się to za sprawą Sherlocka Holmesa, Detektywa Pozytywki i wielu innych książkowych detektywów, agentów i szpiegów. Dzieci uczęszczające  na cykl zajęć „Zimowe hece w bibliotece” sprawiły, że w bibliotece było gwarno i wesoło. Frekwencja przerosła najśmielsze oczekiwania.

Stało się to zapewne za sprawą interesującej oferty programowej, w której każdy mógł znaleźć coś dla siebie. Po wysłuchaniu czytanych fragmentów książek uczestnicy mieli czas na rozwijanie swoich zdolności plastycznych, gry ruchowe oraz zabawy integracyjne. Były zabawy z chustą KLANZY, tańce integracyjne,  malowanie na szkle, kalambury i konkursy. Powstały rzeźby z ciastoliny i masy solnej, maski karnawałowe oraz kolorowe kamienie. Uczestnicy rozwiązywali wiele zagadek, krzyżówek, rebusów oraz wzięli udział w improwizowanych scenkach. Razem z Detektywem Pozytywką tropili różne zagadki i ciekawostki zimowe. Poznając różnego rodzaju zimowe zabawy, uczestnicy zdobyli wiedzę z zakresu bezpieczeństwa podczas zimowych harców.

Jedną z głównych atrakcji tegorocznych ferii była wizyta  w Komendzie Powiatowej Policji w Jaśle, gdzie na młodych jaślan czekało mnóstwo atrakcji. Dzieci m.in. wspólnie z technikiem kryminalistyki zabezpieczali ślady linii papilarnych, oglądali sprzęt policyjny oraz nadawali komunikaty przez megafon.

Bezpłatne zajęcia w czasie ferii organizowane są przez Miejska Bibliotekę Publiczną w Jaśle już od 13 lat. Oprócz satysfakcji z przeprowadzenia udanej akcji w okresie ferii, bibliotekarze maja pewność, ze tego rodzaju spotkania z dziećmi to najlepsza promocja biblioteki i czytelnictwa w środowisku lokalnym. Większość z uczestników po spotkaniach zwracała i wypożyczała kolejne książki, przeglądała młodzieżowe czasopisma oraz korzystała z bezpłatnego dostępu do Internetu.

 

Niepowtarzalny zapach wschodu w relacji z podróży po Indiach

 

10 lutego 2009 r.  w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle odbyło się spotkanie z Piotrem Gogoszem, który zaprezentował  fotografie oraz opowiedział o swojej podróży po Indiach.

Piotr Gogosz, jaślanin,  z zawodu jest policjantem, z zamiłowania podróżnikiem. W lipcu 2007 r. zorganizował wyprawę do Mongolii. Efektem tej podróży była relacja z podróży, która ukazała się w formie ksiązki „Mongolia-na bezdrożach Gobi” oraz   wystawa fotografii w MBP w Jaśle  „Mongolia - Podróż do zwrotnika Dinozaura”.  W październiku 2008 r.  korzystając z pomocy finansowej m.in. Edwarda Gieruta z firmy „JAFAR”, Centrum Zdrowia Ryszarda Masteja, Urzędu Miasta Jasła, Andrzeja Czajki z firmy „Gamrat” zorganizował wyprawę do Indii i Nepalu.

Na spotkaniu prezentując zdjęcia zrelacjonował poszczególne etapy swojej podróży po Indiach.  Pierwszym wrażeniem po przylocie i wyjściu na ulicę były tłumy ludzi zmierzające w różne strony oraz specyficzny „zapach”, który towarzyszył ekipie w czasie całej podróży po Indiach.   „Mogę pokazać zdjęcia, mogę opowiedzieć różne rzeczy, natomiast nie mogę przenieść zapachu Indii” mówił na spotkaniu Piotr Gogosz

Pierwszy dzień upłynął na aklimatyzacji i rozpoznaniu najbliższej okolicy hotelu. Drugiego dnia rozpoczęło się zwiedzanie. Pierwszym miejscem, do którego dotarli podróżnicy, był grób Mahatmy Ghandiego, pięknie położony wśród zieleni. Następnie uczestnicy wyprawy zwiedzili   mauzoleum Humajuna oraz Czerwony Fort. Po zwiedzeniu fortu rikszami ruszyli do Old Delhi. Wąskie uliczki starego miasta pełne ludzi, riksz i rowerów, uderzają kolorystyką niezliczonych wystaw sklepowych począwszy od dywanów, a skończywszy na fujarkach czy koralikach. Dużym przeżyciem było również przestawienie się na kuchnię hinduska czyli ryż z różnego rodzaju dodatkiem mięs, sosów i serów oraz pokonanie oporu, aby jeść potrawy przygotowywane tuż przy ulicy.

         Kolejnym etapem wyprawy było zwiedzanie miasta Jaipur, które nazywane jest  „Różowym miastem”, gdyż wszystkie budynki starego miasta pomalowane są na różowo. Największą atrakcją Jaipuru jest Pałac Wiatrów, składający się głównie z fasady, łączącej przewiewne nisze i okna, który służył damom dworu do obserwacji  codziennego życia miasta. W Jaipurze Piotr Gogosz i jego przyjaciel mieli możliwość poznania życia prawdziwej hinduskiej rodziny, ponieważ po zrobieniu zakupów w jednym ze sklepów zostali zaproszeni przez właściciela na urodziny  córki.

         Największe wrażenie na polskich podróżnikach zrobił jednak Tadż Mahal, „Świątynia miłości” budowana przez 20 lat przez Szahdżahana  ku pamięci jego zmarłej żony Mumtaz Mahal. Piękny był tez zespół hinduistycznych świątyń w Khajuraho zbudowany tysiąc lat temu, a słynący z bogatej dekoracji rzeźbiarskiej zewnętrznych ścian świątyń.

Podróż po Indiach została zakończona w  świętym mieście Hindusów, Waranasi, do którego przybywają pielgrzymi z całych Indii, by zanurzając się w wodach Gangesu zmyć wszystkie grzechy.

W holu Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle do 9 marca br. prezentowana jest wystawa fotografii z wyprawy do Indii i Nepalu „W krainie Maharadżów i królestwie Himalajów”

26 lutego br. o godz. 17.00 w Czytelni Głównej MBP w Jaśle odbędzie się prezentacja fotografii i relacja Piotra Gogosza z podróży po Nepalu.