Porządkowanie życiowej szuflady czyli spotkanie z Izabelą Sową

         Izabela Sowa 9 czerwca br. była gościem w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle.  Tzw. „owocowa seria” przyniosła jej dużą popularność:  „Smak świeżych malin”, „Cierpkość wiśni”, „Herbatniki z jagodami”, „Zielone jabłuszka”.  

         Autorka „Cierpkości wiśni” zaczęła pisać, by  zatrzymać czas. Oprócz powieści daje jej radość również pisanie krótkich opowiadań, wymagających koronkarskiej precyzji i dyscypliny pisarskiej. Literatura to zabawa konwencją, czasem staje się pretekstem do literackiego żartu i wyrażenia ironii czy wreszcie wyszydzenia snobizmu. Określenia „literatura kobieca”, nie odbiera pejoratywnie. Ważne, aby proza była napisana dobrze, nawet jeśli pełni  funkcję rozrywkową. Do ulubionych pisarzy  zalicza: Flauberta, Maupassanta, Grocholę, Terakowską. W takim towarzystwie nie można czuć się gorszym. Potwierdziła obiegową opinię, że więcej kobiet czyta książki – „To kobiety są grupą bardziej wyrobioną czytelniczo” i do takiej  grupy kieruje swoją prozę. W książkach, które czyta, szuka relacji międzyludzkich a nie akcji. Jej gust czytelniczy osadzony jest w prozie dziewiętnastowiecznej. Niekwestionowanym liderem wśród powieści  jest  „Saga rodu Forsythów” Johna Galsworthy. „Zmieniłabym w niej  jednak zakończenie i nie pozwoliła umrzeć Soamesowi Forsythowi”.  Nie czyta opinii i recenzji o swoich książkach, by jak mówi – „zachować wewnętrzny spokój”. Bohaterowie przez nią wykreowani to konkretne osoby, bądź ich cechy. Wiedza psychologiczna, którą posiada bywa balastem. Bohaterki I. Sowy mają problemy z akceptacją własnego ciała, dokonują operacji plastycznych i ciągle czekają na … miłość. W jednej z powieści pojawia się intrygujący rekwizyt – szuflada, w której panuje kosmiczny bałagan. „Świata nie da się poszeregować. Emocji nie da się uporządkować. Trzeba je tak oswoić, aby przestały drażnić” – radzi pisarka. „Jestem osobą, która ceni ład. Mam potrzebę określenia i zrobienia porządku. Pewne sprawy jednak nie mogą być domknięte. Zamyka je dopiero śmierć. Dopóki człowiek żyje ma bałagan”.

Na pytanie o ulubione biblioteki odpowiedziała, że najbardziej lubi te stare z  grubymi murami, gdzie jest cisza i szczególny klimat staroci , bo tylko takich książek szuka.

W jednym z wywiadów powiedziała, że najchętniej zamieszkałaby w kinie. Uwielbia atmosferę małych kin, gdzie wyświetlane są niszowe filmy. Bawi ją także kicz Bollywood. Zapytana o malarstwo stwierdziła, że nie jest wyrafinowanym koneserem sztuki. Do  ulubionych zalicza: H.  Toulouse - Lautreca, A. Muchę i N. Romadina.

Spotkanie odbyło się w ramach  Projektu „Twórcy i Słowa – IV jasielskie spotkania z literaturą”, przy wsparciu finansowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Poprowadziła je Barbara Sokołowska.

Było głośne czytanie, dużo zabawy i prezenty

Od niedzieli (01.06.08r.) trwał VII Ogólnopolski Tydzień Czytania Dzieciom. Jedną z największych atrakcji  tegorocznej jasielskiej edycji był „BAL w PARKU MIEJSKIM ”. Imprezę 6 czerwca 2008 roku dla jasielskich przedszkolaków zorganizowała Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle wraz z Młodzieżowym Domem Kultury w Jaśle.

W trakcie festynu, bajkę „Pan Maluśkiewicz i wieloryb” Juliana Tuwima, czytali dla dzieci przedstawiciele lokalnych władz, instytucji kultury, rodzice i sponsorzy: Maria Kurowska (Burmistrz Miasta Jasła), Alicja Zając (Przewodnicząca Rady Powiatu Jasielskiego) Marcin Wanat (Dyrektor Oddziału Banku PEKAO S.A. w Jaśle), Andrzej Data (zastępca Dyrektora Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w Jaśle), ks. dr Marian Putyra (Dyrektor jasielskiego oddziału CARITAS), Grażyna Leńczuk (Dyrektor Młodzieżowego Domu Kultury w Jaśle), Agnieszka Gadzała (tłumacz przysięgły języka francuskiego, mama trzech aktywnych czytelników biblioteki), Jan Wątroba (właściciel piekarni i cukierni), Janusz Szewczyk (lektor). Bogdan Ziemba (z-ca Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Jaśle) przeczytał dzieciom utwór Jana Brzechwy „Pali się”.

Na przedszkolaków oraz przybyłe na imprezę dzieci wraz rodzicami i dziadkami czekało wiele niespodzianek, maluchy zobaczyły m.in. pantomimę „Sklep z zabawkami” w wykonaniu „Grupy Hieronima” oraz popisy grup tanecznych „Teenagers” i „EMDEKA DANCE” z MDK w Jaśle. W trakcie imprezy przedszkolaki wzięły udział w licznych konkursach literackich i plastycznych (MBP), zabawach z chustą KLANZY (MDK) oraz grach sprawnościowych ( 139 Drużyna Harcerska „Lisy” z  Gimnazjum nr 2 w Jaśle).

Każdy uczestnik balu otrzymał książeczkę od sponsorów imprezy – Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w Jaśle, Banku PEKAO SA oraz słodycze od Zakładu Piekarnictwa i Cukiernictwa J. Wątroby.

Do kampanii społecznej „Cała Polska Czyta Dzieciom” Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle włączyła się w 2001 roku i czterokrotnie została nagrodzona przez Fundację ABC XXI za najlepiej przeprowadzone cykle imprez w Ogólnopolskim Tygodniu Głośnego Czytania: Statuetką (2003 r.),  Medalem (2004 r.) oraz  Super Statuetką (2005 i 2006 r. ). Osiągnięcie tych sukcesów było możliwe dzięki pomocy i zaangażowaniu sponsorów i współorganizatorów aktywnie uczestniczących w podejmowanych przez MBP w Jaśle działaniach kulturalno – edukacyjnych. Podczas Balu w Parku Miejskim Dyrektor MBP w Jaśle Małgorzata Piekarska podziękowała sprzymierzeńcom i sponsorom akcji „Cała Polska czyta dzieciom” w roku 2007 oraz przekazała dyplomy przyznane przez Zarząd Fundacji ABC XXI – Cała Polska czyta dzieciom” na wniosek  MBP w Jaśle. Dyplomy za aktywny udział przyznano: Mari Kurowskiej, Alicji Zając, ks. Marianowi Putyrze, Agnieszce Gadzale, Januszowi Szewczykowi, Rejonowemu Sądowi w Jaśle, Młodzieżowemu Domowi Kultury w Jaśle, Komendzie Powiatowej Policji w Jaśle oraz Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Jaśle. Dyplomy za życzliwość i wsparcie przyznano: Oddziałowi Banku PEKAO S.A. w Jaśle, Polskiemu Górnictwu Naftowemu i Gazownictwu S.A. w Jaśle oraz Janowi Wątrobie. 

W uznaniu osiągnięć MBP w zakresie głośnego czytania dzieciom dyrektor Małgorzata Piekarska reprezentowała Fundację ABCXXI w czasie międzynarodowej konferencji „Dziecko czyta” we Lwowie, gdzie przedstawiła prezentację multimedialną MBP w Jaśle oraz materiały Fundacji.

Biologiczny wymiar  „Hańby” J.M Coetzee

Dyskusja, która odbyła się w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle dotyczyła jednej z ważniejszych powieści noblisty Johna Maxwella Coetzee „Hańba”.

Proza jaką proponuje Coetzee, daje czytelnikowi satysfakcję literacką i intelektualną. Coetzee opowiadając historię D. Luriego, uwikłanego w romans ze swoją studentką, sprawia, że czytelnik zastanawia się nad swoimi instynktami. Lurie traktuje kobiety przedmiotowo. Wyzwalają one w nim, zwierzęcy instynkt.  „Żadne zwierzę nie dopatrzy się sprawiedliwości w karze wymierzonej za to, że posłuchało swego instynktu”. Uczłowiecza tylko córkę Lucy. Zastanawia się nad jej odczuciami po przeżyciu gwałtu. Córka przez niego nie jest postrzegana jako kobieta, choćby ze względu na  dwuznaczną seksualność. Nie można nie zastanowić się nad funkcją  tytułu powieści. Wszyscy bohaterowie są pohańbieni. Nikt z całej historii nie wychodzi moralnie czysty. Znaczącą rolę, pełną ukrytych symboli, odgrywają w życiu bohaterów psy. Poetka Barbara Tora zastanawiała się podczas dyskusji nad symboliką 24 worków, w których zostają pochowane.  Świat zwierząt i ludzi przenika się i splata. „Jakie to poniżające (…), takie wielkie nadzieje a potem taki koniec.  Ale może to dobry punkt wyjścia, żeby zacząć na nowo (…) bez żadnych kart w ręku, bez broni, bez praw, bez godności - jak pies”. Naturalizm Coetzego nie razi, ale sprawia, że bardziej rozumiemy własny biologizm.

Klub Powiększania Wyobraźni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle  uczestniczy w projekcie Dyskusyjnych Klubów Książki WiMBP w Rzeszowie pod hasłem Podkarpackie rozmowy o książkach. Projekt przygotowany jest przez Instytut Książki i British Council.

„...Tą książką spłacam dług wdzięczności swojemu miastu...”

30 maja 2008 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle odbyła się na promocja książki Andrzeja Laskowskiego „Jasło w dobie autonomii galicyjskiej” oraz wykład „XIX wieczne Jasło – dziedzictwo utracone czy zapomniane?”.

Dr Andrzej Laskowski – jaślanin, historyk sztuki, pracownik naukowy Papieskiej Akademii Teologicznej, starszy specjalista w Regionalnym Ośrodku Badań i Dokumentacji Zabytków w Krakowie. Jest autorem wielu publikacji dotyczących dziejów Jasła m.in. Rozwój przestrzenny miast galicyjskich położonych między Dunajcem a Sanem w okresie autonomii galicyjskiej. Materiały z sesji Jasło 23-24 kwietnia 1999, pod redakcją Zbigniewa Beiersdorfa i Andrzeja Laskowskiego (2001), Kadra techniczno-budowlana związana z Jasłem w okresie autonomii galicyjskiej: słownik biograficzny (2003)

Andrzej Laskowski opowiedział o swojej fascynacji historią Jasła. Z punktu widzenia historyka sztuki Jasło jest niewdzięcznym, mało atrakcyjnym tematem do badań, brak jest zabytków, panuje przekonanie, że nie ma materiałów archiwalnych, ponieważ zostały zniszczone. Dzięki pasji autora okazało się, że jest inaczej, że tych materiałów jest sporo i stanowią bogate źródło informacji o naszym mieście.  W 2005 roku obronił pracę doktorską „Między Krakowem a Lwowem. Architektura i rozwój przestrzenny Jasła w okresie autonomii galicyjskiej”, a w 2007 roku ukazała się książka „Jasło w dobie autonomii galicyjskiej. Miasto i jego przestrzeń”. Do tej pory brak było naukowego opracowania dotyczącego historii Jasła w okresie autonomii galicyjskiej. Andrzej Laskowski mimo, że nie jest i nie czuje się historykiem, podjął ryzyko napisania takiej monografii. Dotarcie do archiwów zajęło mu sporo czasu,  ponieważ znajdują się one w różnych miejscach. Bogaty zbiór posiada Archiwum Państwowe w Rzeszowie Oddział w Skołyszynie, wiele materiałów znajduje się w archiwach w Rzeszowie, Przemyślu i Krakowie. Archiwum Bernardyńskie we Lwowie posiada bogate materiały dotyczące Galicji i poszczególnych miast, w tym Jasła. W archiwum w Wiedniu znajdują się zbiory kartograficzne dotyczące Galicji, część z nich została wykorzystana w książce. W Archiwum Akt Dawnych w Warszawie autor odnalazł m.in. dokumenty dotyczące budowy sądu, linii kolejowych, projekty dworca. Korzystał również z bogatej, prywatnej kolekcji pocztówek Jerzego Rucińskiego. W książce nie znalazła się część dotycząca architektury Jasła. Głównym celem wydawnictwa było odtworzenie zabudowy i wyglądu miasta, przeanalizowanie procesów legislacyjnych i zmian przestrzennych. Aby to osiągnąć należało odtworzyć historię miasta. „...Kosztem spraw związanych z rozwojem przestrzennym Jasła, część dotycząca detali architektonicznych nie zmieściła się w książce...” Praca zawiera bogaty materiał ikonograficzny, tabelaryczne zestawienia, zbiór opisów miasta z czasu zaborów, wybrane regulacje prawne dotyczące spraw budowlanych i urbanistycznych. Niezwykle cenne są liczne przypisy, obszerny wykaz  źródeł i opracowań oraz indeksy.  Do publikacji dołączone są też reprodukcje planów Jasła.

Andrzej Laskowski opowiedział o nowych, niepublikowanych do tej pory odkryciach. Uczestnicy spotkania dowiedzieli się m.in. o istniejących fotografiach artystycznych Jasła i okolic, które powstały w zakładzie fotograficznym Józefa Zajączkowskiego na przełomie XIX/XX w. oraz o projekcie rozbudowy Jasła, który wykonał w okresie międzywojennym Roman Feliński, znany architekt i urbanista, pionier nowoczesnej architektury.

Na zakończenie spotkania autor wręczył książkę i podziękował Marii Kurowskiej, Burmistrzowi Miasta Jasła za pomoc i dofinansowanie Urzędu Miasta Jasła, bez którego nie byłoby możliwe wydanie pracy. Podziękowania  skierował również do wszystkich osób, które interesowały się wydaniem książki oraz udostępniały na potrzeby wydawnictwa posiadane materiały archiwalne.